Strafrechter Frans Cozijn
Bijna 2.700 rechters buigen zich dagelijks over misdrijven, echtscheidingen, zakelijke conflicten, burenruzies, omstreden overheidsbesluiten en nog veel meer. Wie zijn zij, wat maken ze mee en hoe zien ze hun taak? Vandaag: Frans Cozijn, strafrechter in Den Haag. ‘Door dit werk leer je goed te luisteren; er zit vaak een andere kant aan een zaak, iets wat je misschien niet had voorzien’.

Strafrechter Frans Cozijn met bode Herman Lenting
Welke zaak zal je nooit vergeten?
‘Als rechter behandel je zoveel gedenkwaardige zaken, van ogenschijnlijk klein tot heel groot. Een bijzonder gedenkwaardige strafzaak was er een uit 2011. Ik was net begonnen aan mijn opleiding en werkte als griffierPersoon die de rechter op de zitting ondersteunt en een verslag maakt van de zitting. aan deze zaak. De verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. was een ernstig psychotische man die zijn moeder had gedood door 2 scharen in haar keel te steken. Hij was ervan overtuigd dat zij door criminelen om het leven zou worden gebracht en wilde haar juist op vredige wijze naar het hiernamaals brengen. De buurvrouw heeft het slachtoffer nog naar haar zoon horen schreeuwen: ‘Maar ik houd toch van je?!’. Dat waren haar laatste woorden. Precair was dat de moeder haar zoon in huis had genomen toen hij steeds vaker psychotisch gedrag vertoonde. Dat had zij meermalen gemeld bij de GGZ, maar er kwam geen hulp. Aan alle kanten een gruwelijke en treurige zaak. De verdachte werd tot tbs met dwangverpleging veroordeeld. Dit jaar behandelde ik als voorzitter van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. de zaak over de verlenging van zijn tbs-maatregel. De man was na 12 jaar nog steeds volledig psychotisch, en tegelijkertijd nog precies zo kinderlijk vrolijk als ik mij herinnerde.’
Wat is het mooiste aspect van rechtspreken?
‘Dat is onmogelijk om te zeggen, het ambt kent veel mooie aspecten. Het werk is veelzijdig en afwisselend. De ene dag zit je een grote meervoudige kamerzaak voor, op een andere dag behandel je in je eentje zaken over verkeersovertredingen of beslis je op een verzoek tot teruggave van een inbeslaggenomen huisdier. Het werk gaat daarnaast altijd over de inhoud, dat spreekt mij aan. Elke persoon die je voor je krijgt is anders en door het werk leer je goed te luisteren; er zit vaak een andere kant aan een zaak, iets wat je misschien niet had voorzien. Je krijgt een inkijkje in het leven van anderen. Ik heb daarom nooit het verwijt begrepen dat rechters in een ivoren toren zitten: wij komen juist met het leven in al zijn facetten in aanraking. Tot slot vind ik het contact met alle professionele procesdeelnemers, zoals advocaten, tolken en bodes heel fijn en leerzaam. De bodes zijn heel belangrijk. Zij zijn het gezicht van de rechtbank en stellen de zenuwachtige bezoekers op hun gemak. Met hun humor zorgen zij voor een prettige sfeer in de gangen van de rechtbank.’
Waarom ben je ooit rechter geworden?
‘Ik hoopte dat het zo zou zijn als ik op de vorige vraag antwoordde en gelukkig is dat ook zo. Ten diepste gaat het om maatschappelijk relevant bezig zijn, maar dat kan natuurlijk ook op veel andere manieren. In mijn vorige werk bemerkte ik dat de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter mij aanspraken. Oordelen op basis van feiten, zonder vooroordeel. Daarnaast past het ambt bij mijn natuurlijke nieuwsgierigheid: onderzoeken wat er precies is gebeurd en waarom mensen hebben gehandeld zoals ze deden. Uiteindelijk hoop ik op mijn bescheiden manier een bijdrage te leveren aan een rechtvaardiger samenleving.’