Raadsheer Astrid van Dongen

Bijna 2.700 rechters buigen zich dagelijks over misdrijven, echtscheidingen, zakelijke conflicten, burenruzies, omstreden overheidsbesluiten en nog veel meer. Wie zijn zij, wat maken ze mee en hoe zien ze hun taak? Vandaag: Astrid van Dongen, raadsheerRechter bij het gerechtshof of de Hoge Raad. Ook een vrouwelijke raadsheer wordt raadsheer genoemd, want met een raadsvrouw/raadsman wordt een advocaat bedoeld. (rechter in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter.) bij het gerechtshof Den Haag.

‘Het mooiste van mijn vak is het contact met totaal verschillende mensen. In het belastingrecht mogen burgers zelf procederen, dus je ziet iedereen langskomen. Het is steeds afwachten wat tijdens een zitting gebeurt en wie je nu weer mag ontmoeten.’

‘Ik ben Astrid van Dongen, ik werk als raadsheer en teamvoorzitter Belastingrecht bij gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. Den Haag. Ik ben in 2005 begonnen als rechter-plaatsvervanger in Haarlem, en in 2007 in Haarlem tot rechter benoemd.’

‘Juist vanwege de drang om mensen te helpen. Helpen begint met luisteren en eindigt met een probleem oplossen. Als rechter doe je precies dat. Het is het mooiste vak van de wereld!’

‘Dat was een zaak in Haarlem als douanerechter. Ik zat daar een zaak voor over in welke categorie een bepaalde substantie (gewonnen op de bodem van een meer in Rusland) ingedeeld moest worden: wel of geen positief douanerecht (zeg maar, kosten voor invoer). De EU oordeelde van wel, Rusland bepleitte een nultarief. Uit het dossier bleek dat Rusland hierover nogal wat politieke druk uitoefende op de EU, vooral de douane. De handelsbelangen waren kennelijk aanzienlijk. Dit was trouwens nog vóór de inval van Rusland op de Krim in Oekraïne.

Bizar genoeg werd dit een van gezelligste en meest ontspannen zittingen ooit in mijn loopbaan als rechter. Ik heb er geleerd dat de klemtoon in het Russisch op de tweede lettergreep valt, nadat ik een Russische naam verkeerd uitsprak. We hebben veel gelachen tijdens de zitting. De Russische scheikundige die aanwezig was, bedankte me na afloop voor de prettige en open sfeer tijdens de zitting. Dat was ze duidelijk niet gewend. Ondanks de uitleg van de scheikundige hebben we niet in het voordeel van Rusland beslist. De substantie had de ‘verkeerde’ chemische samenstelling.’

‘Het contact met mensen. In het belastingrecht mogen burgers zelf procederen, dus je ziet iedereen langskomen. Het is steeds weer afwachten wat er tijdens een zitting gebeurt en wie je nu weer mag ontmoeten. Ik geef toe dat het niet altijd prettig verloopt. Sommige mensen zijn boos of ongemanierd. Of beide. Maar daarmee leer je omgaan. Gelukkig komen serieuze bedreigingen in de belastingrechtspraak niet voor. Ik heb veel bewondering voor collega’s die ondanks bedreigingen hun werk doen. Het spreekt voor zich dat ik vind dat geweld en dreigementen nooit aanvaardbaar zijn.’