Strafrechtelijke procedure volwassenen

Als de officier van justitie van het Openbaar Ministerie u als verdachte van een strafbaar feit vervolgt, oordeelt de rechter of u iets heeft gedaan wat volgens de wet strafbaar is. Zo ja, dan kan de rechter u een straf of maatregel opleggen.

Advocaat mag, maar is niet verplicht

U mag uw eigen verdediging voeren. Een advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. inschakelen is niet verplicht. Het mag wel altijd. Een advocaat weet goed hoe alles werkt en welke mogelijkheden u heeft. Dit kan u helpen. Zelfs als u heeft bekend of van plan bent dit te gaan doen op de zitting. Informatie over de advocaatkosten vindt u op de pagina kosten procedure strafrecht.

Wanneer geldt volwassenenstrafrecht?

Vanaf 18 jaar geldt in principe het volwassenenrecht. Was u tijdens het (mogelijk) plegen van een strafbaar feit tussen de 16 en 23 jaar? Dan heeft de rechter ook de mogelijkheid om het jeugdrecht toe te passen.

Strafzaken voor de politierechter worden soms versneld behandeld. Meer informatie leest u op de pagina snelrecht en supersnelrecht.

Strafrechtelijk onderzoek

1. U bent aangehouden of kreeg een uitnodiging voor verhoor op het politiebureau

Als u verdacht wordt van een strafbaar feit, heeft u eerst te maken met: 

  • de politie 
  • de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. (Openbaar Ministerie) 
  • eventueel de rechter-commissaris 

Wat zijn uw rechten en plichten?

Meer informatie over aanhouding en verhoor op het politiebureau vindt u op de websites van de politie (politie.nl) en het OM (om.nl).

2. Het strafrechtelijk onderzoek naar het gepleegde feit en naar u als verdachte (voorheen vooronderzoek)

Opsporingsonderzoek 

Het opsporingsonderzoek maakt deel uit van het onderzoek naar het gepleegde feit. 

Rol van officier van justitie 

De Officier van JustitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. (OvJ) is een vertegenwoordiger van het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. (OM). Hij geeft leiding aan de politie bij het onderzoek naar een strafbaar feit en treedt op als aanklager in een strafzaak. De officier van justitie verzamelt bewijzen, bijvoorbeeld door getuigen te verhoren. Sommige opsporingsmiddelen mag hij alleen gebruiken na toestemming van de rechter-commissaris. Zoals het afluisteren van een telefoongesprek (wat de verdachte raakt in zijn recht op privacy). 

Rol van de rechter-commissaris 

De rechter-commissaris (RC) is een rechter die toezicht houdt op strafrechtelijke onderzoeken door het OM. De rechter-commissaris maakt deel uit van de rechterlijke machtRechters en officieren van justitie. De rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord. en heeft bepaalde bevoegdheden die de officier van justitie niet heeft. Sommige vergaande opsporingsmiddelen mag de OvJ alleen gebruiken na toestemming van de rechter-commissaris. De rechter-commissaris kan zelf ook onderzoek doen, zoals een huiszoeking of bezichtiging op de plaats van het delict (schouw). Hij kan ook opdracht geven voor bijvoorbeeld psychiatrisch onderzoek. Dan kan het zijn dat u ter observatie wordt opgenomen in een ziekenhuis of kliniek. 

Inbreng van de verdachte 

Ook u (of uw advocaat) kan bij de rechter-commissaris onderzoekswensen indienen, als de uitkomst van het onderzoek in uw belang kan zijn. Denk aan het horen van een deskundige of getuige die uw verhaal kan bevestigen.

Pro-formazitting

Zit u in voorlopige hechtenisVerzamelnaam voor de begrippen bewaring, gevangenhouding en gevangenneming.? Dan kan de rechter tijdens een pro-formazitting beslissen over het vervolg hiervan.

Regiezitting

Op een regiezittingZitting in een rechtbank of gerechtshof ter voorbereiding van de inhoudelijke behandeling van een rechtszaak.

  • bespreekt de rechter met de officier van justitie en uw advocaat hoe het met het onderzoek gaat 
  • vraagt de rechter of er nog bepaalde onderzoekswensen zijn 
  • bespreekt de rechter de verdere planning van de strafzaak

3. Na afronding strafrechtelijk onderzoek, beslist officier van justitie of hij u vervolgt voor de strafrechter

De officier van justitie heeft de leiding over het onderzoek. Als het strafrechtelijk onderzoek is afgerond, beslist hij of hij: 

  • zelf een straf (strafbeschikkingSanctie die zelfstandig is op te leggen door het Openbaar Ministerie voor misdrijven en overtredingen waarop een gevangenisstraf staat van maximaal zes jaar. Als de verdachte het er niet mee eens is, kan hij hiertegen verzet aantekenen bij de strafrechter.) oplegt – (gaat verdachte hiertegen in verzet (om.nl), dan kan de officier van justitie een strafprocedure beginnen, u ontvangt een dagvaardingOproep om voor de rechter te verschijnen.
  • uw strafzaak niet doorzet, ofwel seponeert (om.nl). Dit kan ook onder bepaalde voorwaarden.
  • u laat voorkomen bij de strafrechter; in dat geval ontvangt u een dagvaarding

Mediation in strafzaken

De officier van justitie of de rechter kunnen in strafzaken aan u en het slachtoffer mediationAlternatieve methode om geschillen buiten de rechter om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschilbeslechting genoemd. voorstellen. Dit kan tijdens het onderzoek of na de dagvaarding. Als verdachte kunt u zelf ook vragen om mediation. Dit kan via uw advocaat of de reclasseringInstelling die het herintreden in de maatschappij van veroordeelden wil bevorderen. Geeft ook voorlichting aan de rechter over de persoon van de verdachte.

Mediation in strafzaken

De officier van justitie vervolgt u voor de strafrechter

U krijgt een dagvaarding

Beslist de officier van justitie om uw zaak voor de strafrechter te brengen? Dan ontvangt u van hem een dagvaarding op het adres waar u staat ingeschreven of verblijft (bijvoorbeeld thuis, op het politiebureau of in het huis van bewaringGebouw waar verdachten zitten die nog niet zijn voorgekomen en die in voorlopige hechtenis zitten. Ook bestemd voor personen die een licht vergrijp hebben begaan en daarvoor een hechtenisstraf kregen en voor passanten die wachten op een plek in een tbs-kliniek.).

Inhoud dagvaarding

Op iedere dagvaarding staat een parketnummerHet nummer dat een strafzaak krijgt bij registratie door het Openbaar Ministerie. Komt de strafzaak voor de rechter? Dan registreert de rechtbank de zaak onder hetzelfde parketnummer. Het parketnummer staat bovenaan de brieven en de uitspraak over de strafzaak. en/of zaaknummer genoemd. Noem dit nummer bij elk contact met de rechtbank. 

Strafbaar feit en zitting 

In de dagvaarding staat in juridische woorden voor welk strafbaar feit de officier van justitie u vervolgt. In de dagvaarding staat ook waar en wanneer de rechter uw zaak op een zitting behandelt.

Getuigen, deskundigen, slachtoffers

In de dagvaarding staan de getuigen en deskundigen genoemd, waarvan al bekend is dat de rechter hen wil ondervragen (horen) tijdens de zitting. Ook leest u in de dagvaarding of er al een slachtoffer is die een vordering tot schadevergoeding heeft ingediend. Als dit niet op de dagvaarding staat, dan kan er nog wel een vordering volgen. Want een slachtoffer mag zelfs nog op de zittingsdag een schadevergoeding vragen.

Uw rechten

Op de achterkant van de dagvaarding staat informatie over de rechten waarvan u kunt gebruikmaken, zoals het recht op rechtsbijstand (rechtsbijstand.nl)

Meer informatie over de dagvaarding (om.nl)

Welke rechter?

In de dagvaarding staat ook welk soort rechter uw zaak behandelt. Op de pagina soorten strafrechters, leest u meer over de soorten strafrechters.

Inzage in uw dossier

Als verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. heeft u in principe recht op het lezen (inzien) van de procesdocumenten in uw dossier. Bijvoorbeeld documenten van de politie en het Openbaar Ministerie, met verslagen van verhoren van getuigen of uzelf.

Bezwaarschrift indienen

Als u ervan overtuigd bent dat u ten onrechte bent gedagvaard, kunt u binnen 8 dagen nadat de dagvaarding aan u is overhandigd (betekendBetekenen is het uitreiken van gerechtelijke stukken, zoals een dagvaarding, een oproeping of een vonnis, aan een verdachte, een getuige, een gedaagde partij of belanghebbende.) bezwaar maken (lees meer hierover onder aan de pagina).

Als u om uitstel wilt vragen voor de zitting

U kunt uitstel vragen voor de zitting, als u daar een goede reden voor heeft. Een goede reden kan ziekte zijn. U of uw advocaat kan om uitstel vragen bij de griffieAdministratieve afdeling van een gerecht. van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt.. Doe dit zo snel mogelijk nadat u de dagvaarding hebt ontvangen. De rechter beslist of hij de zitting uitstelt naar een andere datum (aanhouding). 

Protocol 

De rechtbanken en gerechtshoven hebben met elkaar een aanhoudingenprotocol ontwikkeld. Daarin staat waarmee de rechter rekening houdt als u een verzoek tot uitstel van de zitting doet. 

Landelijk aanhoudingenprotocol

Wel/geen uitstel 

De rechter beslist in principe pas tijdens de zitting zelf over het uitstel. Soms beslist hij hier al eerder over. U of uw advocaat ontvangt in dat geval bericht. U kunt ook zelf informeren bij de griffie. De rechter is niet verplicht om de zitting uit te stellen. Hij kan uw zaak ook behandelen zonder dat u er bent.  

Adressen rechtbanken

De zitting – wie zijn allemaal aanwezig?

Bij een strafprocedure is er altijd een zitting.

U als verdachte 

U bent in principe niet verplicht om naar de zitting te komen. Maar in sommige gevallen bent u dat wel. Dat heet verschijningsplicht.

Wanneer bent u verplicht om naar de zitting te komen?
  • Als u verdacht wordt van een ernstig misdrijfZwaar strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de regel in eerste aanleg berecht door de kantonrechter, misdrijven door de afdeling strafrecht van de rechtbank. zoals een gewelds- of seksueel misdrijf, moet u naar de zitting komen waar uw zaak inhoudelijk wordt behandeld.
  • Dit geldt alleen als:
    • u in voorlopige hechtenisVorm van vrijheidsstraf, die bijvoorbeeld wordt opgelegd bij overtredingen of bij het niet betalen van een boete. zit
    • u al vastzit voor een andere (straf)zaak

U wordt in deze situaties opgehaald en naar de zitting gebracht.

De rechter kan beslissen dat u niet hoeft te komen als er belangrijke redenen zijn voor u of voor een van de andere personen die bij de zaak betrokken zijn. Voor pro forma- of regiezittingen bent u niet verplicht te komen.

Als u niet verplicht bent om te komen
  • Als u wel komt, kunt u zelf de vragen van de rechter beantwoorden en uitleg geven.
  • Als u niet komt, kan uw advocaat u verdedigen. Hiervoor geeft u uw advocaat toestemming. Dit kan mondeling. Een schriftelijke toestemming is niet nodig.
    • De rechter beslist of uw advocaat u mag verdedigen. Soms kan de rechter besluiten de zaak toch uit te stellen. U krijgt dan een oproep om alsnog bij de zitting aanwezig te zijn (te verschijnen).
Waarom geldt soms een verschijningsplicht?

De verschijningsplicht is er zodat slachtoffers of nabestaanden van ernstige misdrijven de kans krijgen om te vertellen wat voor gevolgen het misdrijf voor hen had. De rechter en officier van justitie kunnen u dan ook vragen stellen. Dit helpt om vast te stellen wat er precies is gebeurd.

Verstek

Als u niet naar de zitting komt (niet verschijnt), niet reageert op de dagvaarding en ook uw advocaat niet heeft gemachtigd, dan kan de rechter uw zaak zonder uw aanwezigheid (bij verstekNiet verschijnen van de gedaagde of de verdachte op de rechtszitting.) behandelen.

Als de rechter geen verstek verleent

Soms zal de rechter geen verstek verlenen, omdat hij vindt dat u echt aanwezig moet zijn. De rechter stelt de zaak dan tijdens de zitting uit en roept u nog een keer op (dit heet 'het bevelen van de verschijning'). 

Wilt u wel reageren, maar niet op de zitting verschijnen? Dan kunt u de rechter per brief uw mening laten weten. De rechter kan deze dan in zijn oordeel betrekken. Dit wil zeggen dat de rechter uw brief leest, maar zelf bepaalt of uw brief invloed heeft op zijn oordeel. Vindt de rechter dat u absoluut op de zitting aanwezig moet zijn? Dan kan hij u zo nodig laten halen door de politie (dit heet 'uw medebrenging gelasten').

Getuigen

Als er in uw strafzaak getuigen zijn, dan staan deze in de dagvaarding genoemd. Vaak ondervraagt (hoort) de rechter-commissaris de getuigen voorafgaand de zitting. Ze hoeven dan niet op de zitting te getuigen. De zittingsrechter noemt aan het begin van de zitting de namen van getuigen die wel op de zitting aanwezig zijn. In bepaalde gevallen hoort de rechter ook getuigen die u meebrengt. Lees hier meer over op de pagina info dagvaarding (om.nl).

Getuige in een rechtszaak

Deskundigen 

De rechter-commissaris kan deskundigen al voor de zitting horen, maar meestal wil de zittingsrechter zelf ook vragen stellen. Een deskundige verschijnt dan op de zitting om aanvullende vragen te beantwoorden. Soms is ook iemand van de reclassering (reclassering.nl) aanwezig om het advies in een reclasseringsrapport toe te lichten. In bepaalde gevallen kan de rechter ook deskundigen horen die u als verdachte meebrengt. Lees hier meer over op de pagina info dagvaarding (om.nl).

Deskundige in een rechtszaak

Tolk

Als u niet goed Nederlands spreekt of begrijpt of als u doof of slechthorend bent, kan de officier van justitie een tolk voor u inschakelen. U of uw advocaat moet hiervoor een verzoek indienen, bij voorkeur ruim voor de zittingsdatum. U hoeft niet voor de tolk te betalen.

Slachtoffer en benadeelde partij

Als het slachtoffer heeft aangegeven daar prijs op te stellen, informeert het Openbaar Ministerie hem/haar over de zittingsdatum. Het slachtoffer mag de zitting als belangstellende bijwonen.

Schadevergoeding

Als het slachtoffer schadevergoeding vraagt, mag hij dat verzoek tijdens de zitting toelichten. Mogelijk beslist de rechter dat u die schadevergoeding (voor een deel) moet betalen.

Spreekrecht

Bij ernstige misdrijven en in een aantal andere gevallen, mogen slachtoffers (of de nabestaanden) gebruikmaken van het spreekrecht. Zij kunnen op de zitting bijvoorbeeld toelichten welke gevolgen het strafbaar feit voor hen heeft gehad. Soms heeft het slachtoffer in plaats daarvan een schriftelijke slachtofferverklaring opgemaakt. Deze leest de rechter tijdens de zitting voor. Soms kunnen ook anderen, zoals ouders van een slachtoffer, het spreekrecht uitoefenen.

Meer informatie voor slachtoffer

Publiek

Openbaar

De zitting is in principe openbaar. U mag bijvoorbeeld familieleden of vrienden meenemen. Ook journalisten en andere belangstellenden hebben vrije toegang.

Leeftijdsbeperking

Iedereen ouder dan 12 jaar mag openbare zittingen van de strafrechter bijwonen. Kinderen tussen de 12 en 16 jaar moeten worden begeleid door een volwassene. De rechter kan in bijzondere gevallen bepalen dat bezoekers onder de 18 jaar niet of alleen onder begeleiding een strafzitting mogen bijwonen. Bijvoorbeeld als hij dingen zal bespreken die niet geschikt zijn voor jonge mensen. 

Achter gesloten deuren 

De rechter kan om een aantal redenen (wetten.nl) beslissen dat een zitting niet openbaar is (achter gesloten deuren). Dit gebeurt alleen bij uitzondering. U (of uw advocaat) of een andere procespartij kan de rechter hier ook om vragen, onder opgave van de reden. Dit kan alleen direct aan het begin van de zitting. De rechter ondervraagt eerst de andere procesdeelnemers en beslist daarna of hij met het verzoek instemt.

Zitting bijwonen

De zitting - wat onderzoekt de rechter tijdens de zitting?

Inhoudelijke behandeling 

Aan het begin moet de rechter eerst vaststellen (verklaren) dat alle regels en voorschriften tijdens het strafrechtelijk onderzoek zijn nageleefd. En dat hij de juiste rechter is om de zaak te behandelen. Daarna zal hij 4 vragen moeten beantwoorden: 

  1. Is het ‘wettig en overtuigend’ bewezen dat u het feit gepleegd heeft? Deze vraag beantwoordt de rechter aan de hand van: 
    • wettige (volgens de wet toegestaan) bewijsmiddelenMiddelen die de rechter overtuigen dat een verdachte schuldig is. De rechter gebruikt deze bij de motivering van het vonnis. Een andere term voor 'bewijsmiddelen' is 'bewijsmateriaal'.
      zoals de aangifte, getuigenverklaringen, deskundigenverklaringen en beeldmateriaal dat de rechter zelf heeft gezien 
    • zijn eigen overtuiging
      de rechter moet op grond van de bewijsmiddelen ervan overtuigd zijn dat u het feit heeft begaan. Is de rechter hiervan niet overtuigd, dan spreekt hij u vrij. 
       
  2. Is het feit strafbaar? Als het feit bewezen is, gaat de rechter na of het ook strafbaar is. Alle strafbare feiten zijn beschreven in de wet. In bijzondere omstandigheden kan het begrijpelijk zijn dat u zich niet strikt aan de wet heeft gehouden. Bijvoorbeeld als sprake was van zelfverdediging. Het feit is dan niet strafbaar. 
     
  3. Bent u strafbaar? Het kan zijn dat het plegen van de daad u niet is aan te rekenen. In dat geval ontbreekt uw schuld en bent u niet strafbaar. Bijvoorbeeld omdat u het strafbare feit onder invloed van een geestelijke stoornis heeft gepleegd (ontoerekeningsvatbaarHet niet toerekenen van een strafbaar feit aan de dader vanwege zijn psychische toestand.) en er niets aan kon doen dat u zo gehandeld heeft. 
     
  4. Welke straf krijgt u opgelegd? Als de rechter oordeelt dat u het strafbare feit heeft begaan en daarvoor strafbaar bent, besluit hij over een passende straf en/of maatregelEen maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer. die u krijgt opgelegd. 
Oriëntatiepunten straffen

De rechtbanken en gerechtshoven hebben in de loop der jaren zogenaamde oriëntatiepunten voor straftoemeting ontwikkeld. Deze laten zien welke straf rechters bij bepaalde strafbare feiten ongeveer opleggen. In veel oriëntatiepunten staan ook omstandigheden genoemd waardoor de straf hoger of lager uitvalt. De rechter is niet verplicht om deze oriëntatiepunten te volgen. De rechter neemt in elke zaak de bijzondere omstandigheden mee in zijn beoordeling. 

De zitting - het verloop

Voor aanvang van de zitting 

Op de dag van de zitting meldt u zich bij de informatiebalie van de rechtbank. Een medewerker vertelt u waar u op de gang kunt wachten tot uw zaak begint. Als uw zaak aan de beurt is, roept de bode uw naam en zaak. Iedereen gaat naar binnen en neemt plaats. Als u nog in voorlopige hechtenis zit, brengt de parketpolitieDe parketpolitie is verantwoordelijk voor de veiligheid in de rechtbank, voor, tijdens en na een zitting. u via een andere weg binnen. Als de rechter binnenkomt, staat iedereen even op.

Verloop van de mondelinge behandeling 

Bij de inhoudelijke behandeling richt de rechter zich op de inhoud van de strafzaak, met als doel om tot een oordeel te komen. De zitting verloopt als volgt: 

  • De rechter controleert uw persoonsgegevens en geeft een korte uitleg over uw rechten tijdens de zitting. 
     
  • De officier van justitie leest de tenlasteleggingDeel van de dagvaarding in strafzaken waarin staat waar het Openbaar Ministerie de verdachte van beschuldigt. voor. Hierin legt hij uit voor welk strafbaar feit hij u aanklaagt. De tenlastelegging kent u al uit de dagvaarding. 
     
  • Zijn er getuigen en deskundigen opgeroepen? Dan leest de rechter hun namen voor. Hebt u getuigen of deskundigen meegenomen die niet worden genoemd? Dan moet u die op dat moment direct opgeven. Doet u dat niet, dan hoeft de rechter hen niet te horen. 
     
  • Onderzoek door de rechter. De rechter stelt vragen aan u als verdachte en aan getuigen/deskundigen. Ook de officier van justitie en advocaat krijgen de gelegenheid om vragen te stellen. De rechter geeft hen daarvoor het woord. Als verdachte bent u niet verplicht op deze vragen te antwoorden (u heeft zwijgrecht). U hoeft ook niet, zoals de getuigen, een eed of beloftePlechtige verklaring van een getuige op de zitting dat hij de waarheid zal spreken. Hij is dit verplicht. Als hij opzettelijk een valse verklaring aflegt, maakt hij zich schuldig aan meineed. af te leggen. 
     
  • Verder bespreekt de rechter de documenten in het strafdossier (zoals verslagen van verhoren, bewijsmiddelen, onderzoeksresultaten). Als u wilt dat de rechter iets voorleest uit de documenten tijdens de zitting, dan kunt u dat aan de rechter vragen. U kunt de rechter ook vragen om documenten alsnog toe te voegen aan het dossier. 
     
  • Heeft een benadeelde partijSlachtoffer dat schade heeft door een strafbaar feit en daarvoor in het strafproces een vergoeding van de verdachte heeft gevraagd. (slachtoffer) een vordering voor een schadevergoeding ingediend? Dan behandelt de rechter deze. De benadeelde partij mag ook een mondelinge toelichting geven op de vordering. 
     
  • In sommige gevallen mag een slachtoffer spreekrecht uitoefenen. Het slachtoffer mag dan aan de rechter – los van een verzoek tot schadevergoeding – toelichten welke gevolgen het strafbare feit voor hem/haar heeft gehad. 
     
  • De rechter behandelt ook uw persoonlijke omstandigheden. 
     
  • De officier van justitie geeft zijn standpunt over uw zaak (requisitoirDe aanklacht van de officier van justitie tijdens een strafproces waarin hij de feiten op een rij zet, zijn mening geeft over het bewijs en op grond daarvan een bepaalde straf eist. De officier van justitie kan ook vrijspraak vragen.) en zegt welke straf hij eist. 
     
  • Daarna houdt uw advocaat of u zelf een pleidooiMondelinge toelichting op het in het geding ingenomen standpunt.. Dit is uw verdediging. U kunt dan alles naar voren brengen waarvan u denkt dat het van belang is. 
     
  • De officier van justitie mag reageren op het pleidooi. 
     
  • U of uw advocaat mag reageren op wat de officier heeft gezegd. U mag als verdachte zelf geen vragen stellen aan de officier van justitie. Wel mag u het aangeven als iets niet duidelijk is. 
     
  • Als verdachte krijgt u het laatste woord, maar u hoeft daarvan geen gebruik te maken. 
     
  • Na het laatste woord sluit de rechter het onderzoek af. De rechter geeft aan wanneer hij uitspraak doet. 

Wat kunt u in de rechtszaal verwachten?

De rechter doet uitspraak

De uitspraak is altijd in het openbaar.

Uitspraak

  • Na de inhoudelijke zitting doet de politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist. meestal direct mondeling uitspraak (mondeling vonnis). De rechtbank stuurt in principe binnen 14 dagen een (verkorte) schriftelijke versie van het vonnis naar u op. Als u een advocaat heeft, ontvangt deze de beslissing.
  • Bij de meervoudige kamerEen kamer van een gerecht, bestaande uit ten minste drie rechters. De meervoudige kamer beslist over zware of ingewikkelde zaken. In hoger beroep worden de zaken veelal door een meervoudige kamer behandeld. kijken 3 rechters naar de zaak. Zij moeten eerst met elkaar overleggen en doen daarom meestal niet meteen uitspraak. Ze zetten hun beslissing op papier en doen in principe uiterlijk na 14 dagen uitspraak in een openbare zitting.

Mogelijke uitspraken

De politierechter of meervoudige kamerOnderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer. kan u onder meer:

  • vrijspreken
  • een (al dan niet voorwaardelijke) straf of maatregel opleggen
  • ontslag van alle rechtsvervolging
    Dit betekent dat de rechter u niet veroordeelt, hoewel het feit waarvan u verdacht werd bewezen is. Het gaat dan om bijzondere omstandigheden waarin het begrijpelijk is dat u zich niet strikt aan de wet heeft gehouden. Het feit is dan niet strafbaar of u bent als dader(Mede)pleger van een strafbaar feit of degene die het feit heeft uitgelokt. niet strafbaar. Een voorbeeld van een bijzondere omstandigheid is als u heeft gehandeld uit zelfverdediging.

Goed om te weten:

Zat u in voorarrest? Als de rechter u veroordeelt tot een gevangenisstraf kan hij de tijd die u in voorlopige hechtenis heeft doorgebracht daarop in mindering brengen (van de gevangenisstraf aftrekken). Dat gebeurt meestal ook als u een taakstrafWerkstraf krijgt. De rechter trekt dan voor elke dag dat u vastzat, een aantal uren van uw taakstraf af.

Niet eens met uitspraak rechter? 

Als u het niet eens bent met de beslissing van de rechter, kunt u in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. gaan bij het gerechtshof.

Hoger beroep

Bent u veroordeeld voor het plegen van een misdrijf en bent u het niet eens met deze beslissing? Dan kunt u daartegen in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. gaan. De officier van justitie kan ook in hoger beroep gaan. U ontvangt hiervan bericht.

Het hoger beroep moet in principe binnen 14 dagen nadat de uitspraak is gedaan, worden ingediend bij de griffie van de rechtbank. Bent u te laat met het instellen van hoger beroep dan kan het zijn dat het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. uw zaak in hoger beroep niet in behandeling neemt.

Grievenformulier 

Als u in hoger beroep gaat, is het van belang dat u aangeeft wat daarvan de reden is. U kunt de reden van het hoger beroep toelichten op het zogenaamde grievenformulier (pdf, 160 KB).

Hoger beroep strafzaak

Procedure bezwaar maken tegen dagvaarding

1. Bezwaarschrift indienen

Als u ervan overtuigd bent dat u ten onrechte bent gedagvaard door het openbaar ministerie, kunt u binnen 8 dagen nadat de dagvaarding aan u is overhandigd (betekend) bezwaarProtest van een particulier of organisatie tegen bepaald overheidshandelen. maken. 

Juridisch advies 

U heeft de mogelijkheid om een advocaat te vragen om met u mee te kijken naar de dagvaarding en de eventuele mogelijkheden van bezwaar. Meer informatie vindt u op de pagina juridisch advies of pagina Dagvaarding gekregen (juridischloket.nl)

Bezwaarschrift indienen 

In het bezwaarschrift vermeldt u: 

  • uw naam en adres 
  • zaaknummer 
  • waarom u het niet eens bent met de dagvaarding 
  • wat de beslissing volgens u moet zijn 

Zet de datum op het bezwaarschrift en onderteken het. Stuur het naar de griffie van de rechtbank die uw zaak behandelt.

Adressen rechtbanken

2. Behandeling van het bezwaarschrift

De raadkamer1. Rechterlijk college dat strafzaken behandelt waarvoor in de regel geen openbare zitting is voorgeschreven. Denk bijvoorbeeld aan klachten niet-vervolging (het hof oordeelt dan over de vraag of een verdachte moet worden vervolgd als het OM daartoe niet besluit). 2. Onderling beraad tussen de rechters die een zaak behandelen na de zitting om de uitspraak vast te stellen. beoordeelt uw bezwaar achter gesloten deuren. De raadkamer spreekt de beslissing ook niet in het openbaar uit. Het kan zijn dat de raadkamer u vragen stelt over uw bezwaar.

3. Uitspraak van het bezwaarschrift

De rechtbank stuurt de beschikking1. In het bestuursrecht: Een beslissing van een overheidsorgaan in een concreet geval, bijvoorbeeld het verlenen van een bouwvergunning. 2. In het civiele recht: een rechterlijke uitspraak in een procedure die begint met een verzoekschrift. Een uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding, heet een vonnis. met zijn beslissing zo snel mogelijk naar u, de officier van justitie, slachtoffer en andere partijen, als deze er zijn.

Gegrond/ongegrond 

Als de rechter uw bezwaar gegrond acht (u gelijk geeft), stelt hij u:

  • geheel of voor een deel ‘buiten vervolging’. Dit betekent dat de rechter uw strafzaak niet verder behandelt.

of

  • voor een deel ‘buiten vervolging’. Dit betekent dat de rechter de strafzaak voor een deel in behandeling neemt.

Is de rechter het niet eens met uw bezwaren? Dan verklaart hij uw bezwaarschrift ongegrond, of niet ontvankelijk. De zitting gaat dan gewoon door op de geplande datum.

Heeft u een vraag?

Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.