Procedure schadevergoeding na vrijspraak

U kunt een verzoekschriftEen verzoekschrift is een document waarmee u de procedure start en waarin u de rechter vraagt om iets te beslissen. Het verzoekschrift moet aan bepaalde eisen voldoen. tot schadevergoeding indienen als u bent vrijgesproken van een strafbaar feit en u vanwege de verdenking van dit strafbare feit:

• voorarrestHet totaal aantal dagen dat iemand doorbrengt in politiecel of Huis van Bewaring voorafgaand aan de zitting en uitspraak. De dagen die iemand in voorarrest heeft doorgebracht worden van de straf afgetrokken. en klinische observatie heeft ondergaan
• bent vastgehouden in het buitenland vanwege een Nederlands verzoek tot uitlevering

De schade moet door u zelf geleden zijn. Voor de tijd dat u na uw aanhouding door de politie bent vastgehouden voor verhoor, kunt u geen schadevergoeding krijgen.

Zonder vrijspraak

De rechter kan ook een schadevergoeding toekennen als u wel veroordeeld bent, maar:

• er geen straf of maatregelEen maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer. is opgelegd
• er voor het strafbare feit waarvoor u veroordeeld bent, geen voorlopige hechtenisVerzamelnaam voor de begrippen bewaring, gevangenhouding en gevangenneming. is toegestaan

Daarvan kan bijvoorbeeld sprake zijn als u door de rechter bent veroordeeld voor een lichter strafbaar feit dan waarvoor de politie u heeft vastgezet.

Welk bedrag?

De rechtbanken en gerechtshoven hebben oriëntatiepunten straftoemeting ontwikkeld. Deze laten zien welke straf rechters bij strafbare feiten ongeveer opleggen. Maar er staan ook andere afspraken in zoals over schadevergoeding bij onterechte vrijheidsontneming. De bedragen kunnen de basis vormen voor het bedrag dat u vergoed wilt hebben.
Oriëntatiepunten voor straftoemeting

Per 1 januari 2026 zijn de LOVS-vergoedingen geïndexeerd. De geïndexeerde bedragen gelden voor verzoeken die op of na 1 januari 2026 zijn ingediend.

Binnen welk termijn?

U moet het verzoek in binnen 3 maanden na beëindiging van de zaak indienen.

Bij welke rechtbank/gerechtshof?

De rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. of het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. die uw zaak als laatste heeft behandeld of zou behandelen, behandelt uw verzoek tot betaling schadevergoeding.

Het verzoekschrift opstellen

Verzoekschrift met behulp van pdf-formulier

U kunt gebruikmaken van het formulier Verzoekschrift tot schadevergoeding na vrijspraak (pdf, 300 KB). Stuur eventuele bewijsstukken mee. Verzend het formulier via Veilig Mailen. 

Let op: dit formulier is alleen bedoeld voor de standaard-vergoedingen. Denk hierbij aan reiskosten of een vaste vergoeding voor de dagen dat u in voorarrest heeft gezeten. Als u andere vergoedingen wilt hebben, is het nodig om zelf een verzoekschrift in te dienen.

Zelf een verzoekschrift opstellen

U kunt ook zelf een verzoekschrift schrijven. Hierin moet staan:

• uw naam en adres
• voor welk voorarrest, uitleveringsdetentie of klinische observatie schadevergoeding wordt gevraagd
• voor welk bedrag u een vergoeding wenst
• datum en handtekening

U kunt in uw verzoekschrift uw schadeverzoek verder toelichten. Heeft u stukken die uw standpunt onderbouwen, zoals bewijsstukken met betrekking tot gederfde inkomsten? Stuur deze dan mee.

Indienen

U moet het verzoekschrift zelf ondertekenen en opsturen. U kunt dit niet door uw advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. laten doen.

• Indienen via Veilig Mailen
• Indienen per post: vermeld op de envelop bij het adres t.a.v. Afdeling Strafrecht, adressen rechtbanken en gerechtshoven

Veilig Mailen met de rechtbank of het gerechtshof

Om een veilig mailcontact te starten, kiest u hieronder de rechtbank of het gerechtshof en volgt u de link naar 'zivver.com' om een beveiligde e-mailverbinding op te zetten.

Rechtbanken

Rechtbank Amsterdam
Rechtbank Den Haag
Rechtbank Gelderland
Rechtbank Midden-Nederland: locatie Utrecht
Rechtbank Midden-Nederland: locatie Lelystad
Rechtbank Noord-Holland
Rechtbank Noord-Nederland
Rechtbank Limburg
Rechtbank Oost-Brabant
Rechtbank Overijssel: locatie Almelo
Rechtbank Overijssel: locatie Zwolle
Rechtbank Rotterdam
Rechtbank Zeeland-West-Brabant

Gerechtshoven

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
Gerechtshof Amsterdam
Gerechtshof Den Haag
Gerechtshof 's-Hertogenbosch

U ontvangt een brief waarin u wordt opgeroepen om op de zitting te verschijnen. Ook het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. wordt opgeroepen.

U bent niet verplicht om naar de zitting te komen. Komt u wel, dan kunt u de vragen van de rechter beantwoorden en krijgt u de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven.

Openbaarheid

De zitting is openbaar. Dit betekent dat iedereen van 12 jaar of ouder de zitting bij kan wonen.
Zitting bijwonen

Inhoudelijke behandeling

Tijdens de zitting bespreekt de rechter het verzoekschrift. Ook mag u zelf of, als u een advocaat heeft ingeschakeld, mag uw advocaat een toelichting geven. De officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. komt daarna aan het woord. U of uw advocaat en de officier van justitie mogen hierna op elkaars standpunten reageren.

Onderzoek door de rechter

De rechter kijkt niet alleen naar wat u en de officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. hebben ingebracht maar doet ook eigen onderzoek.

Laatste woord

In deze procedure heeft u geen recht op het laatste woord (zoals in een strafzaak), maar het is wel gebruikelijk dat u aan het eind van de zitting nog in de gelegenheid wordt gesteld om als laatste te spreken.

De rechter kan uw verzoek toewijzen of afwijzen.

Toewijzen

In principe heeft u recht op schadevergoeding als u heeft vastgezeten en daarna van het strafbare feit waarvan u verdacht werd, bent vrijgesproken.

(Deels) afwijzen

De rechter kan besluiten om het verzoek toch (deels) af te wijzen, bijvoorbeeld als u de verdenking zelf heeft veroorzaakt. 

Soorten schade

Dit kan gaan om:

• materiële schadeSchade die direct in geld is uit te drukken., bijvoorbeeld bij het verlies van een baan.
• immateriële schadeSchade die veroorzaakt is door verdriet, smart of geestelijk gemis. Deze schade is (in tegenstelling tot materiële schade) niet direct in geld uit te drukken. De vergoeding die wordt uitgekeerd om immateriële schade te vergoeden heet smartengeld., bijvoorbeeld de impact die de gevangenhouding op u heeft gehad en eventuele psychische of lichamelijke klachten als gevolg daarvan.

Hoogte schadevergoeding

De rechtbanken en gerechtshoven hebben afspraken gemaakt over de hoogte van de schadevergoeding. Deze normbedragen zijn te vinden in de oriëntatiepunten landelijke straftoemeting. De rechter is niet gebonden aan deze oriëntatiepunten. De rechter zal elke zaak rekening houden met de bijzonderheden van het geval, zoals uw levensomstandigheden.
Oriëntatiepunten voor straftoemeting

Verrekenen

De rechter mag de schadevergoeding verrekenen met een geldboete of een ander bedrag dat u nog aan de overheid moet betalen. Het is ook mogelijk om de schadevergoeding te verrekenen met een andere opgelegde gevangenisstraf die nog ten uitvoer moet worden gebracht, 1 dag voorarrest is dan 1 dag aftrek.

Uitbetaling

Nadat de beslissing onherroepelijkNiet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak is onherroepelijk als de rechtzoekende geen beroep of cassatie meer kan instellen, bijvoorbeeld omdat de termijn waarbinnen men beroep moet instellen verlopen is. De zaak is dan helemaal afgedaan. is geworden, betaalt de griffie het bedrag uit.

Als u het niet eens bent met de beslissing kunt u in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. gaan bij het gerechtshof. U moet dit in beginsel binnen 1 maand na de beslissing doen. Ook de officier van justitie kan in hoger beroep gaan. Hij moet dit binnen 14 dagen na de beslissing doen. Als hij dat doet, krijgt u hiervan bericht. Het is niet mogelijk om tegen de beslissing van het gerechtshof in beroep of cassatie te gaan.

U kunt dit alleen doen als u zelf de schade heeft geleden of als u nabestaande bent van degene die de schade heeft geleden.

U bent niet verplicht een advocaat in te schakelen als u een verzoek tot schadevergoeding na vrijspraakBeslissing van de rechter als hij het tenlastegelegde feit niet wettig en overtuigend bewezen acht. indient.

U betaalt geen griffierechten. Als u een advocaat inschakelt, betaalt u de kosten voor de advocaat. U kunt tegelijk met het verzoek tot schadevergoeding ook om vergoeding van de kosten van rechtsbijstandGefinancierde rechtshulp. verzoeken.