De Persrichtlijn is een uitgave van de Raad voor de rechtspraak. De laatste, geldende versie van de Persrichtlijn is altijd te vinden op deze pagina.
Op 1 juni 2025 is de actuele persrichtlijn (pdf, 388 KB) ingegaan. Tot die datum gold de oude richtlijn (pdf, 2 MB).
De Raad voor de rechtspraak behoudt zich het recht voor de Persrichtlijn te wijzigen als zij hier aanleiding toe ziet. Let op: een wijziging kan gevolgen hebben voor de toegang tot persfaciliteiten voor geaccrediteerde journalisten.
De actuele persrichtlijn staat ook hieronder, per deelonderwerp:
- Hoe werkt accrediteren?
- Wat als u geaccrediteerd bent?
- Welke zittingen zijn openbaar?
- Perslijsten inzien
- Schrijven en tekenen
- Beeld- en geluidsopnamen maken
- Fotograferen en beeldbank gebruiken
- Interview of toelichting aanvragen
- Perskamer gebruiken
- Uitspraken en ander nieuws bekijken
- Contact opnemen met communicatie/persvoorlichting
Hoe werkt accrediteren?
Voor het aanvragen van accreditatie bij de Rechtspraak moet u beschikken over:
- een perskaart van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (nvj.nl) of
- een perskaart van de Internationale Federatie voor Journalisten (ifj.org) of
- een politie-perskaartl of
- een lidmaatschap van De Buitenlandse Pers Vereniging (bpv-fpa.nl) (BPV)
Ook is het belangrijk dat u bekend bent met de inhoud van de Persrichtlijn 2025 (pdf, 388 KB) (English: Press Guideline 2025 (pdf, 326 KB)) en dat u zich hieraan houdt.
Zo vraagt u accreditatie aan:
- Maak een kopie van de voor- en achterkant van uw geldige perskaart of lidmaatschap (foto’s in png- of jpg-bestandsformaat).
- Zet in een e-mail:
- uw voornaam/voornamen en achternaam
- het medium waarvoor u werkt
- Stuur uw e-mail met bijlagen (de kopieën of foto’s van uw perskaart of lidmaatschap) naar perslijst@rechtspraak.nl. Na ontvangst van uw aanvraag is er een check van uw meegestuurde bijlagen.
- Uw gegevens worden toegevoegd aan een lijst waar de communicatieafdelingen van de rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges toegang toe hebben.
- Uw accreditatie is geldig zolang uw perskaart geldig is.
Wat mag u doen als u geaccrediteerd bent?
Bent u geaccrediteerd, dan kunt u:
- toegang krijgen tot de perslijsten,
- naar de zitting om er te schrijven en tekenen,
- aangeven dat u beeld- en geluidsopnamen wilt maken en/of wilt fotograferen bij aanvang van de openbare zitting,
- de perskamer gebruiken,
- een interview of toelichting aanvragen,
- zich tijdens een zitting laten bijstaan door twee niet-geaccrediteerde collega’s, bijvoorbeeld camera- en geluidstechnici of een tekenaar, die onder uw verantwoordelijkheid aanwezig zijn. Deze personen verrichten hun werkzaamheden voor het medium waar u als geaccrediteerd journalist voor werkt.
U moet zich houden aan de afspraken over embargo op zittingsinformatie en andere afspraken die staan in de Persrichtlijn 2025 (pdf, 388 KB).
Zonder accreditatie kunt u als publiek een openbare zitting bijwonen. Daarbij gelden de huisregels voor publiek.
Welke zittingen zijn openbaar?
De meeste zittingen zijn openbaar. Vanwege de privacy van de betrokken personen en mogelijk beursgevoelige informatie zijn de volgende zittingen met gesloten deuren:
- belastingzaken,
- zaken over faillissementen en de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp),
- familie- en jeugdrechtzaken, bijvoorbeeld over echtscheiding, alimentatie, omgangsregelingen en adoptie
- strafzaken waarin mensen onder de achttien jaar verdachte zijn (de uitspraak is wel openbaar),
- andere zaken waarbij de rechter besluit dat er een zwaarwegende reden is om de zitting met gesloten deuren te houden, bijvoorbeeld als medische gegevens van een persoon een rol spelen in de zaak.
Perslijsten inzien
De rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges (Centrale Raad van Beroep en College van Beroep voor het bedrijfsleven) publiceren perslijsten. Het zijn veelal wekelijkse overzichten van de geplande zittingen per rechtsgebied met een korte beschrijving van elke zaak. De perslijsten verschijnen minimaal een week voorafgaand aan de zitting en blijven na de zitting een week beschikbaar. Let op: na het publiceren van de perslijsten kunnen er zittingen worden toegevoegd of ingetrokken.
Bij het accrediteren als journalist kunt u vragen om kosteloos toegang te krijgen tot een beveiligde omgeving waar de perslijsten staan (bent u geaccrediteerd en heeft u nog geen toegang tot de perslijsten, dan kunt u een e-mail sturen naar perslijst@rechtspraak.nl en vragen om toegang).
Deze toegang is praktisch als u regelmatig over rechtszaken publiceert. Doet u eenmalig verslag van een rechtszaak, dan kunt u informatie over die zaak opvragen bij de betreffende rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college.
Voorwaarden
Als u toegang vraagt tot de perslijsten (en geaccrediteerd bent) heeft u kennis genomen van de inhoud van de persrichtlijn; u gaat akkoord met de volgende voorwaarden:
- De perslijsten zijn alleen bestemd voor de uitoefening van uw beroep als journalist (perslijsten zijn niet toegankelijk voor anderen).
- De perslijsten zijn onder embargo totdat de zaak op de openbare zitting aan de orde is gesteld.
- U verklaart met uw aanvraag dat u bij het gebruik en publicatie van de informatie de privacy van alle betrokkenen respecteert.
- Tijdens en na de zitting geldt nog steeds dat u geen tot personen herleidbare gegevens mag publiceren, geen eigen opnames mag maken van ter inzage gelegde documenten en deze documenten niet mag kopiëren en/of verspreiden.
De toegang tot de perslijsten is mogelijk zolang u een geldige perskaart of lidmaatschap heeft.
Agenda bekende rechtszaken
Bij de bekende rechtszaken kunt u in de agenda zien of de volgende zittingsdatum al bekend is.
Schrijven en tekenen
Tijdens de zitting mag u schriftelijk verslag doen door tekstberichten (een liveblog) te schrijven op uw laptop of ander mobiel apparaat en te versturen als het geluid van het apparaat is uitgeschakeld.
Bent u geaccrediteerd of komt u mee onder de verantwoordelijkheid van een geaccrediteerde journalist, dan mag u tijdens een openbare zitting tekeningen maken vanaf de (beschikbare) aangewezen plaatsen voor tekenaars.
Is er drukte verwacht vanwege veel media-aandacht voor een zaak, bijvoorbeeld bij bekende rechtszaken en/of op extra beveiligde zittingslocaties? Dan kan het zijn dat u zich wel moet aanmelden. Kijk op de pagina van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college waar de zitting plaatsvindt of u zich moet aanmelden.
Beeld- en/of geluidsopnamen maken
Bent u geaccrediteerd als journalist, dan kunt u aangeven dat u beeld- en/of geluidsopnamen wilt maken tijdens de zitting. Ook kunt u een verzoek indienen of u in het gebouw van een rechtbank, gerechtshof of bijzonder college opnamen kunt maken. Zonder de toestemming mag dit niet.
Op tijd melden
Bij de afdeling communicatie van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college waar u de camera- en/of geluidsopnamen wilt maken, geeft u aan dat u opnamen wilt maken. Meld het op tijd: uiterlijk om 12 uur op de werkdag vóór uw bezoek (vanwege de benodigde voorbereidingstijd). De contactgegevens vindt u op de perspagina van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college.
Belangrijk om te weten:
- Bij een zitting/uitspraak met veel camera-aanmeldingen spreekt de afdeling communicatie van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college meestal een poolregeling af. Dan maakt 1 medium de opnamen en kunnen anderen de beelden afnemen. De afdeling communicatie maakt afspraken met journalisten over de invulling van de poolregeling. Het medium dat de poolregeling verzorgt, is ervoor verantwoordelijk dat de afnemers van de opnamen bekend zijn met de afspraken over het gebruik ervan.
- Geef duidelijk aan bij welke zitting u opnamen wilt maken, welke opnamen dit zijn en de namen van de verslaggevers die aanwezig zijn bij de zitting.
- Gaat u opnamen maken, dan mag u in principe beeld- en geluidsopnamen maken vanaf het moment dat de rechter de zittingszaal binnenkomt totdat de rechter de zitting onderbreekt, schorst of sluit. U mag de opnamen maken van de professionele procesdeelnemers: rechters, griffiers, bodes, officieren van justitie, advocaten en andere procesvertegenwoordigers. En ook van deskundigen, tolken, een deurwaarder of een reclasseringsmedewerker.
- U mag geen opnamen maken van niet-professionele procesdeelnemers (natuurlijke personen als procespartij, verdachten (diens stem mag wel, soms vervormd), slachtoffers, getuigen en vertegenwoordigers van rechtspersonen die partij zijn) tenzij zij daarvoor toestemming hebben gegeven die bekend is bij de afdeling communicatie van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college, en de rechter het niet verbiedt.
- U mag geen opnamen maken van de behandeling van de persoonlijke omstandigheden van verdachten en verklaringen van slachtoffers tenzij zij daarvoor toestemming hebben gegeven die bekend is bij de bij de afdeling communicatie van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college.
- U mag geen opnamen maken van het publiek in de zittingszaal of van bezoekers in het gebouw.
- In de Persrichtlijn (pdf, 388 KB) ziet u per soort zaak op welke momenten u beeld- en/of geluidsopnamen kunt maken. Ook vindt u hierin andere regels voor beeld en geluid.
- In uitzonderlijke gevallen kan de rechter het maken van beeld- en geluidsopnamen van (delen van) de zitting verbieden. De rechter geeft aan waarom dit is. Hierbij weegt de rechter het belang van de openbaarheid af tegen een aantal andere belangen (zie hiervoor de Persrichtlijn (pdf, 388 KB)).
Fotograferen en beeldbank gebruiken
Bent u geaccrediteerd als journalist, dan kunt u aangeven dat u foto’s wilt maken bij aanvang van de zitting en/of in het gebouw van een rechtbank, gerechtshof of bijzonder college. Zonder toestemming mag dit niet.
Op tijd melden
U meldt aan de afdeling communicatie van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college dat u de foto's wilt maken. Meldt dit op tijd: uiterlijk om 12 uur op de werkdag vóór uw bezoek (vanwege de benodigde voorbereidingstijd). De contactgegevens vindt u op de perspagina van de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college.
Bekijk ook de beeldbank met vrij te gebruiken beeldmateriaal van bestuurders, woordvoerders en gerechtsgebouwen.
Interview of toelichting vragen
Neem voorafgaand aan de zitting/uitspraak contact op met de afdeling communicatie van de betreffende rechtbank of gerechtshof als u een interview of toelichting wilt krijgen (vanwege de voorbereidingstijd) en dit eventueel in het gebouw wilt opnemen (zonder derden in beeld te brengen, tenzij u daarvoor toestemming heeft).
U kunt ook contact opnemen als u op zoek bent naar informatie voor een artikel of documentaire over de zaak.
De afdeling communicatie is samen met de persrechter verantwoordelijk voor de woordvoering over rechtszaken en uitspraken. Een persrechter behandelt de rechtszaak niet, maar kan u door kennis en ervaring uitleg geven over de beslissing van de rechter in de zaak.
De afdeling communicatie van de Raad voor de rechtspraak is verantwoordelijk voor de woordvoering over alle landelijke onderwerpen. Neem contact via telefoonnummer 088 362 45 55 (ook buiten kantooruren).
Voor een vraag over de loop van een strafrechtelijk vooronderzoek kunt u terecht bij het Openbaar Ministerie.
Perskamer gebruiken
De meeste locaties van rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges hebben een perskamer waar u als journalist kunt werken. Kijk bij de persinformatie van de betreffende rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college. De Centrale balie en de bodes kunnen u verwijzen naar de perskamer.
Uitspraken en ander nieuws bekijken
Een deel van alle rechterlijke uitspraken vindt u (geanonimiseerd) in het uitsprakenregister. Soms publiceert de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college ook een persbericht.
Uitspraken die niet zijn gepubliceerd, bijvoorbeeld die van de politierechter, kunt u opvragen bij de afdeling communicatie.
Nieuws van de Rechtspraak
Volg ontwikkelingen binnen de rechtspraak via:
Contact opnemen met communicatie/persvoorlichting
Persinformatie per rechtbank
- Rechtbank Amsterdam
- Rechtbank Den Haag
- Rechtbank Gelderland
- Rechtbank Limburg
- Rechtbank Midden-Nederland
- Rechtbank Noord-Holland
- Rechtbank Noord-Nederland
- Rechtbank Oost-Brabant
- Rechtbank Overijssel
- Rechtbank Rotterdam
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant
Persinformatie per gerechtshof
- Gerechtshof Amsterdam
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
- Gerechtshof Den Haag
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch
Persinformatie per bijzonder college
Een medewerker spreken
Vanwege de livegang van onze nieuwe website kan het tijdelijk drukker zijn aan de telefoon. Heeft u een algemene vraag of een melding over de nieuwe website, neem dan vooral contact op via WhatsApp.
Heeft u een algemene vraag over de Rechtspraak of kunt u het antwoord op uw vraag niet vinden? Neem dan contact op met het Rechtspraak Servicecentrum:
Bereikbaarheid telefonie
Telefoon: 088 361 61 61
Maandag t/m donderdag: 08:00-20:00 uur
Vrijdag: 08:00-17:30 uur
Bereikbaarheid WhatsApp
WhatsApp: 06 46 27 58 07
Maandag t/m vrijdag: 09:00-17:30 uur
