Rotterdam|

Aansprakelijkheid voor schade in Brazilië

De rechtbank Rotterdam heeft op 24 juli 2024 een eindvonnis gewezen in de procedure van een groep inwoners van Maceió ((Alagoas), in het Amazonegebied in Brazilië) tegen Braskem SA, een groot Braziliaans bedrijf, en vier van haar Nederlandse dochterbedrijven. De eisers zeggen dat de mijnbouwwerkzaamheden van de bedrijven (door beweging van de steenzoutlagen in de bodem) hebben geleid tot aardschokken in maart 2018 waardoor ze hun huizen uit moesten en veel schade hebben. Ze vorderen een verklaring voor recht dat de bedrijven aansprakelijk zijn voor hun schade.

Aardschokken door mijnbouw

De rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. heeft de vorderingen tegen Braskem SA toegewezen. Braskem SA is aansprakelijk voor de schade van eisers, omdat uit een deskundigenrapport blijkt dat de mijnbouw tot de aardschokken heeft geleid. Eisers konden die vorderingen in Nederland instellen, ook al zijn er in Brazilië collectieve afspraken gemaakt over schadevergoeding en kunnen ze ook daar procederen. Er hoeft niet gewacht te worden op de procedures in Brazilië. In Brazilië kunnen eisers de rechter niet om een oordeel over de aansprakelijkheid vragen en zij hebben belang bij de vaststelling en erkenning daarvan. De rechtbank heeft geen schadevergoedingen vastgesteld, dat moet in een aparte vervolgprocedure (schadestaatprocedure).

Nederlandse dochterbedrijven

De vorderingen tegen de Nederlandse dochterbedrijven zijn afgewezen. De Nederlandse bedrijven hebben feitelijk (vrijwel) niets met de  mijnbouwwerkzaamheden te maken. Het Braziliaanse recht voorziet wel in aansprakelijkheid van de indirecte vervuiler, maar de rechtbank oordeelt dat aan de eisen die dat recht stelt aan de betrokkenheid van de Nederlandse bedrijven niet is voldaan.

Schadestaatprocedure

Met dit vonnisEen uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding. is de procedure bij de rechtbank afgelopen. Alle partijen kunnen in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter.. De schadestaatprocedure hoeft daarop niet te wachten en kan alvast beginnen.