Organisatie Rechtspraak

Mensen, organisaties en overheid botsen wel eens. Dat is onvermijdelijk in een samenleving. Daarom is een rechter nodig. Die bepaalt wie gelijk heeft.

U en de rechtspraak

Iedere Nederlander krijgt gemiddeld 1 keer in zijn leven te maken met rechtspraak. Misschien omdat u zelf een rechtszaak start, bijvoorbeeld bij een scheiding. Of omdat iemand u voor de rechter daagt. U kunt ook als slachtoffer, getuige of deskundige betrokken raken bij een rechtszaak.

Jaarcijfers 2024

1,4 mln. beslissingen

2.714 rechters en raadsheren

Hoe is het recht georganiseerd?

Rechtbanken

Een rechtszaak begint meestal bij de rechtbank. Er zijn 11 rechtbanken in Nederland. Ze beslissen over civiel recht, bestuursrecht en strafrecht.

Rechtbanken

Gerechtshoven

Wie het niet eens is met een uitspraak van de rechtbank, kan in hoger beroep gaan. Er zijn 4 gerechtshoven. Ze behandelen strafzaken, civiele zaken (zoals scheiding), kantonzaken (zoals ontslag) en belastingzaken.

Gerechtshoven

Hoge Raad

De Hoge Raad is de hoogste rechter en kan besluiten dat een rechtszaak over moet. De Hoge Raad kan ook besluiten dat een rechtszaak heropend moet worden (herziening).

Hoge Raad der Nederlanden

College van Beroep voor het bedrijfsleven

Het Cbb behandelt zaken in hoger beroep over de Mededingingswet, Postwet, Warenwet, Telecommunicatiewet en financiële toezichtwetgeving. Het CBb doet ook de tuchtrechtspraak voor accountants en hoger beroep over de Meststoffenwet.

College van Beroep voor het bedrijfsleven

Centrale Raad van Beroep

De CRvB oordeelt in hoger beroep over zaken over studiefinanciering, sociale zekerheidsrecht of ambtenarenrecht.

Centrale Raad van Beroep

Raad van State

De Raad van State is de hoogste algemene bestuursrechter. Ze beslist bijvoorbeeld over bestemmingsplannen, gasopslag in de bodem, grote windmolenparken. Daarnaast behandelt de Raad van State vreemdelingenzaken in hoger beroep.

Raad van State

Overkoepelende instanties

Raad voor de rechtspraak

Het overkoepelende bestuur van de rechtbanken, de gerechtshoven, het CBb en de CRvB is de Raad voor de rechtspraak. De Raad houdt toezicht en zorgt ervoor dat rechters hun werk goed kunnen doen, bijvoorbeeld door kennis toegankelijk te maken. De Raad komt op voor de belangen van de Rechtspraak in de politiek.

Raad voor de rechtspraak

Landelijke diensten

De bedrijfsvoeringstaken van alle gerechten en andere instanties van de Rechtspraak zijn ondergebracht in het Landelijk Dienstencentrum voor de Rechtspraak (LDCR). IVO Rechtspraak is de ICT-dienstverlener voor de Rechtspraak.

Werken bij de Rechtspraak

Bij de Rechtspraak draagt iedereen bij aan efficiënte rechtspraak van hoge kwaliteit: ongeacht of je wel of geen juridische achtergrond hebt. Ontdekken hoe jij het verschil kan maken tussen recht en onrecht? Bekijk onze vacatures.

De rechter

Rechters hebben het laatste woord bij conflicten, strafbare feiten of een misdaad. Ze beslissen of iemand de wet heeft overtreden, schuldig is aan een misdrijf of gelijk heeft in een conflict. In hun uitspraak leggen ze een passende maatregel, boete of straf op. Het oordeel van de rechter is bindend.

Blijf op de hoogte

Rechtspraakpodcasts

Beluister de podcasts van de Rechtspraak.

Rechtspraakpodcasts

Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks een nieuwsbrief met het belangrijkste rechtspraaknieuws van de afgelopen week.

Abonneren nieuwsbrief (nieuwsbriefrechtspraak.nl)

Social media

Maak kennis met de Rechtspraak. Kijk mee met wat er allemaal gebeurt binnen de gerechtsgebouwen, wie er werken, wat zij doen en waar ze dagelijks mee te maken krijgen.

Volg ons op X (Twitter)

Instagram