Op de rol: ‘De pony vertelt mij wanneer zij er klaar mee is’

De dierenpolitie neemt een dag later poolshoogte op het erf. Popje ziet er verwaarloosd uit. Uit de wond komt pus en bloed. De agenten schrijven later op dat het vreselijk stinkt. ‘Dit is niet best, jongens’, zegt de dierenarts die erbij is geroepen. Hij ziet geen kansen op genezing en laat de pony inslapen. Hetty (48)*, de eigenaar van Popje, weet dat er geen herstel mogelijk is, maar weet óók, zegt ze tegen de agenten en de dierenarts, dat Popje een ‘vrolijk beestje’ is.

Ziek

Popje is al heel lang ziek. Als Hetty zich in 2008 over Popje ontfermt, heeft de merrie al last van melanomen (huidtumoren). Maar wonder boven wonder, Popje wordt ouder en ouder en lijdt volgens Hetty al die jaren niet onder de kankergezwellen. Eind 2021 vindt Hetty wel dat het moment is gekomen om Popje te laten inslapen. Ze neemt contact op met een wondconsulent van het Spaarne Gasthuis, maar van een afspraak met een dierenarts komt het niet. Totdat Popje dus ontsnapt en de dierenarts voor Hetty beslist. Het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. laat het er niet bij zitten. Hetty had Popje veel leed kunnen besparen door haar de juiste medische verzorging te geven. 

Chemo

Hetty heeft Popje verwaarloosd, vindt het OM. Wat vindt Hetty van die beschuldiging, wil politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist. Francke in de Cruquiuszaal van het gerechtsgebouw in Haarlem weten. Hetty: 'De pony was terminaal toen ik haar kocht. Ik heb alles gedaan wat in mijn vermogen lag om haar een goed leven te geven. Ze heeft chemo gehad en ze is behandeld met een experimenteel medicijn om de groei van de melanomen te remmen, maar ze bleven groeien en groeien. Toen ze die grote wond had was de tijd gekomen om haar te laten inslapen.' 'Maar waarom moest het dan duren totdat iemand in april 2022 een melding deed?', vraagt de politierechter. Hetty: 'Omdat ik zag dat de pony er zelf niet mee leefde. Ik was daar ook verbaasd over, maar het was wel zo. Ze had jaren geleden al dood kunnen gaan. Het kon elk moment over zijn, maar dat zou ze mij vertellen. De pony mag niet dood omdat ík het vervelend vind om naar een tumor te kijken. De pony vertelt mij wanneer zij er klaar mee is. Ze at nog met smaak. Ze genoot van het leven dat ze kon leiden.'

Pijn

Of de pony pijn had? 'Het zou kunnen dat ze pijn had, maar ze leefde er niet mee', antwoordt Hetty op een vraag van de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is.. 'Ik vraag dat omdat de pony volgens de politie door haar benen zakte toen de dierenarts de wond aanraakte, alsof ze pijn had', vervolgt officier Van der Plas. Hetty: 'Die wond zelf was niet gevoelig. De randen waren dat wel, maar niet overal. Als iemand druk was met de wond, dan ben ik het. Ik weet hoe zij reageerde bij mij, en bij een vreemde.' 

Ongemakkelijk

Of Hetty’s advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. nog wat wil vragen aan Hetty? Voor Hetty heeft raadsman Liefting geen vragen, ‘maar ik heb wel een vraag aan u’, zegt hij. ‘Ik kom hier binnenlopen en ik krijg meteen het gevoel: Hetty wordt veroordeeld. De manier waarop u vragen stelt, uw non-verbale houding, constant meeknikken met de officier. U vraagt naar de dieren die Hetty nog heeft. U komt straks met de bijzondere voorwaarde dat ze die niet meer mag houden. Ik zeg u eerlijk: u schiet aan alle kanten door. Ik voel mij hier heel ongemakkelijk. Mijn vertrouwen in de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. begint hier redelijk te dalen. Ik kan u wel wraken, maar daar bereik ik niets mee. Want dan zeggen 3 collega’s van u: “De rechter heeft toch niets opmerkelijks gezegd?”, en dan zitten we hier over 3 weken weer.’ 

Kritisch

Die opmerking vraagt om een reactie. Politierechter Francke: 'Ik vraag naar de andere dieren omdat de reclasseringInstelling die het herintreden in de maatschappij van veroordeelden wil bevorderen. Geeft ook voorlichting aan de rechter over de persoon van de verdachte. een houdverbod adviseert. Als we het over doorschieten hebben, denk ik dat de reclassering wat aan het doorschieten is, maar u weet kennelijk al wat ik ga doen. Ik weet dat zelf helemaal nog niet. Ik stel uw cliënte kritische vragen. Dat is toch niet zo gek als in het dossier stukken zitten die een heel andere kant lijken op te gaan dan wat uw cliënte zegt? Zij mag haar mening daarover geven. Ik ben kritisch op uw cliënt, en ik ben kritisch op het Openbaar Ministerie. Ik zou geen goede rechter zijn als ik dat niet zou zijn.'

Kippen

Hetty houdt 17 kippen, 7 koeien en 5 paarden. Als het aan de reclassering ligt, mag Hetty een aantal jaar geen dieren meer houden. Want Hetty is niet goed 'in staat om dieren te houden'. En Hetty zou verplicht  psychologische hulp moeten krijgen. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is inmiddels ook langs geweest op het terrein van Hetty. Daar was van alles mis. Dat was niet de schuld van Hetty, maar van de verhuurder. Het bezoek van de NVWA leidde in ieder geval niet tot nieuwe strafrechtelijke verdenkingen. 'Ik wil mij vandaag ook echt concentreren op april 2022 en de situatie rond Popje', benadrukt de politierechter. 'En daarover heb ik nog 1 vraag: vindt u dat iets verkeerd hebt gedaan?' Hetty: 'Ik vind niet dat ik het verkeerd heb gedaan, maar ik zou het wel anders willen doen. Ik zou nu om het half jaar naar de dierenarts gaan voor een evaluatie.'

Pijnlijk

Hetty heeft een 'enorm groot hart voor dieren', constateert officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. Van der Plas. 'Mevrouw leeft voor haar dieren. Ze heeft de zieke pony in 2008 gered. De pony heeft veel liefde en aandacht gehad. En tóch zie ik dat het met Popje uiteindelijk niet goed is gegaan. De pony heeft te lang de geen noodzakelijke verzorging gekregen. Het is te lang te pijnlijk geweest voor de pony.' Hetty kon volgens de officier geen afscheid nemen van de pony, en dat heeft de pony moeten bekopen met onnodig veel pijn. Hetty heeft al een enorme straf gehad, aldus de officier. 'De pony is voor haar ogen geëuthanaseerd.' De officier vindt een geheel voorwaardelijke taakstrafWerkstraf van 150 uur daarom redelijk. En Hetty zou zich moeten melden bij de reclassering.

Vrijspraak

RaadsmanAdvocaat. Liefting begrijpt niet waarom Hetty vandaag in de Cruquiuszaal zit. 'Dit is helemaal geen strafzaak', zegt hij. Hetty had allang besloten dat Popje moest inslapen, ze had alleen nog niet het moment bepaald. De raadsman: 'Het is net als met mensen: wanneer trek je de stekker eruit en wie beslist dat? Misschien dat je kunt zeggen dat Hetty iets te lang heeft gewacht, maar moet ze daarvoor worden gestraft? Moet ze daarvoor een taakstraf krijgen, moet ze daarvoor naar de reclassering, verdient ze daarom een houdverbod? Aan u is het om te beslissen dat het OM niet ontvankelijk is omdat het geen strafbaar feit is, of u ontslaat Hetty van alle rechtsvervolging. Ze heeft het misschien wel gedaan, maar het is te begrijpen. Als u toch inhoudelijk beslist, dan moet ze worden vrijgesproken. Er is niets gedaan waarvoor het strafrecht bedoeld is.'

Neerslachtig

Hetty heeft het laatste woord. Ze wordt emotioneel. 'Ik vind het verschrikkelijk dat iedereen kijkt naar die tumor. Het gaat om de pony en niet om de tumor! Als een pony daar goed mee leeft, dan heeft die pony het recht om te leven. Dat recht gun ik haar. Wat zou u doen? Als de pony een neerslachtig leven had gehad, dan had ik haar allang hebben laten inslapen, maar ze had ondanks alles een goed leven.'

Liefde

'U zegt: we moeten kijken naar de pony en niet naar de tumor. Nee, we kijken naar de tumor, want die zit in die pony. En dan moet ik vaststellen dat u de pony hebt verwaarloosd', concludeert de Haarlemse politierechter. 'Dieren kunnen niet praten en u was verantwoordelijk voor het welzijn van de pony. U hebt het er te zeer op aan laten aankomen. U hebt niet op tijd de juiste medische zorg ingeschakeld.' Dat zegt niets over de manier waarop Hetty haar dieren nú verzorgt, voegt de rechter eraan toe. 'Uw advocaat dacht dat ik een houdverbod voor dieren overwoog, maar dat is niet zo. Ik denk ook niet aan het opleggen van een toezicht door de reclassering. Ik heb geen idee wat u daar zou moeten doen. Ik zie iemand met veel liefde voor dieren. Ik ben ervan overtuigd dat u gek was op die pony. Het had alleen eerder moeten stoppen.' 

Dierenarts

De rechter geeft Hetty een geheel voorwaardelijke taakstraf van 80 uur, met een proeftijdDe rechter kan iemand tot een voorwaardelijke straf veroordelen. De straf wordt dan niet uitgevoerd, mits de verdachte zich gedurende een bepaalde periode, de proeftijd, aan een aantal afspraken houdt en niet opnieuw in de fout gaat. Deze voorwaarden zijn door de rechter in zijn vonnis opgelegd. van 2 jaar. 'Dat is het enige. Als u geen gekke dingen doet, merkt u er niets van. U kunt het er oprecht niet mee eens zijn, maar ik hoop toch dat u over een tijdje denkt: de rechter had misschien toch wel een punt. Ik wil maar 1 ding bereiken: dat u in het vervolg de dierenarts eerder belt.'

* Dit is niet haar echte naam.

Lees hier meer 'Op de Rol'-verhalen.