IRK stelt categorieën voor overleveringsdetentie vast na oordeel Hof van Justitie

Huidige overleveringswet moet worden aangepast

Onder de huidige Nederlandse overleveringswet beslist de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. (OvJ) over de voorlopige detentie van een opgeëiste persoon, in afwachting van de behandeling van de zaak door de rechter. Daarmee treedt de OvJ op als uitvoerende rechterlijke autoriteit. Dat mag van het Hof niet, omdat het OM in de procedure onvoldoende onafhankelijk is van de minister van Justitie en Veiligheid. Zie ook dit nieuwsbericht van vorige week.

IRK deelt zaken in: wel of geen nieuwe toets nodig?

In afwachting van een aanpassing van de wet is de IRK deze week bij de behandeling van de 50 zaken tot een indeling gekomen, afhankelijk van de gronden waarop een opgeëiste persoon in voorlopige overleveringsdetentie zit.

Bij het eerste type zaken zit een opgeëiste persoon in overleveringsdetentie na een beslissing van de officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht.. In de beslissing van vorige week oordeelde de IRK al dat deze detentie in beginsel niet onrechtmatig is. Wel moet de detentie spoedig na de beslissing van de officier van justitie door een rechter worden beoordeeld, in plaats van pas bij de behandeling van het overleveringsverzoek. Bij de zitting van deze week was in 29 gevallen sprake van een detentie die nog niet door een rechter was beoordeeld. In al deze gevallen heeft de IRK een bevel gevangenhoudingVorm van voorlopige hechtenis. Daaraan vooraf gaat de door de rechter-commissaris bevolen bewaring. De raadkamer van de rechtbank beslist over gevangenhouding. Het bevel tot gevangenhouding is van kracht gedurende een termijn van ten hoogste negentig dagen. afgegeven.

In de tweede groep vallen zaken waarin de OvJ eveneens over detentie heeft beslist, maar waarin
de overleveringsdetentie vervolgens door de OvJ of de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. is geschorst. De IRK oordeelt dat in deze zaken op dit moment geen noodzaak bestaat de detentie binnen een korte termijn door een rechter te laten beoordelen, aangezien de opgeëiste persoon niet vast zit. Bij de zitting van deze week was hiervan in 3 gevallen sprake.

De derde categorie betreft zaken waarin de rechter-commissaris al over de detentie heeft geoordeeld. Ook hier is een hernieuwde rechterlijke toets op dit moment niet nodig. Afgelopen week werden 14 zaken in deze categorie geplaatst.

De laatste categorie zaken betreft opgeëiste personen die op dit moment al in Nederland een straf uitzitten die door een Nederlandse rechter is opgelegd of die in voorlopige hechtenisVerzamelnaam voor de begrippen bewaring, gevangenhouding en gevangenneming. zitten (detentie ‘uit anderen hoofde’). Ook hier bestaat er geen noodzaak voor de IRK om een eventuele toekomstige detentie op grond van de Overleveringswet te toetsen. In 4 gevallen was hiervan bij de behandeling van afgelopen week sprake.

Verdere gang zaken

De rechtbank is inmiddels bezig met het plannen van extra raadkamers zodat zij in staat is om spoedig nadat een opgeëiste persoon in detentie is genomen door de officier van justitie, deze detentie te toetsen. Ook zal de uitbreiding van de raadkamercapaciteit nodig zijn in het geval er meer verzoeken tot opheffing of schorsing van de detentie zullen worden gedaan door de raadslieden van opgeëiste personen.

Onderaan dit bericht staan verwijzingen naar drie beslissingen waarvan de onderbouwing representatief is voor de overige beslissingen die de rechtbank op 1 en 2 december heeft genomen.

Meer informatie

Voor meer informatie, bel de afdeling Voorlichting & Communicatie van de rechtbank Amsterdam, telefoonnummer: 088-3611440, of stuur een e-mail- U verlaat Rechtspraak.nl.