Europees recht moet leidend zijn bij Europese aanhoudingsbevelen

Problemen met verstekveroordelingen

Bij EAB’s op basis van een verstekveroordeling draait het om een Europees aanhoudingsbevel van een persoon die in een van de EU-lidstaten veroordeeld is zonder zelf zijn proces te hebben bijgewoond. In 2009 werd een Europese regeling over verstekveroordelingen ingevoerd, die de rechten van de verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. beoogde te beschermen en tegelijkertijd de samenwerking tussen Europese lidstaten moest vergemakkelijken.

In de praktijk van de IRK – die jaarlijks zo’n 500 tot 600 EAB’s behandelt – blijken juist zulke EAB’s met betrekking tot verstekveroordelingen tot problemen te leiden. Vaak bevatten EAB’s geen, onjuiste of onvolledige informatie over de totstandkoming van de verstekveroordeling. Dat leidt tot verzoeken om aanvullende informatie, tot vertraging, tot extra kosten voor de betrokken lidstaten en, in sommige gevallen, tot weigering van de overleveringHet overdragen van een persoon aan een ander land om daar voor de rechter te komen of een straf uit te zitten..

Onderzoek legt oorzaken bloot

Het onderzoek van de IRK en de Universiteit Maastricht, dat begin 2018 van start ging, had tot doel de oorzaken van die problemen bloot te leggen. Deskundigen uit België, Hongarije, Ierland, Nederland, Polen en Roemenië werkten aan de studie mee. Voor een deel bleken de oorzaken in praktische zaken te liggen, zoals het gebruik van een onjuist, verouderd, EAB-formulier of taalproblemen. Een andere oorzaak is dat rechterlijke autoriteiten bij de toepassing van de relevante regelingen niet uitgaan van het Europese recht, maar van hun eigen nationale recht. Deze twee komen echter niet altijd overeen. De problemen worden verder verergerd doordat rechterlijke autoriteiten niet altijd voldoende op de hoogte lijken te zijn van de Europese rechtspraak. Daarbij komt dat het huidige EAB-formulier niet meer aansluit bij die rechtspraak en daarom tot misverstanden leidt. 

Handboek voor verstek-EAB’s

Om de problemen het hoofd te bieden, schreven de onderzoekers onder meer een handboek met gemeenschappelijke richtsnoeren voor het uitvaardigen en uitvoeren van EAB’s met betrekking tot verstekveroordelingen. Ook is er nu een gids beschikbaar met per onderwerp gerangschikte samenvattingen van de relevante Europese rechtspraak. Daarnaast heeft het onderzoek geleid tot een voorstel tot wijziging van het EAB-formulier. Om de problemen te verhelpen worden er verder aanbevelingen gedaan aan rechterlijke autoriteiten, aan de lidstaten van de Europese Unie en aan de Europese Unie zelf.

Symposium

De bevindingen van het onderzoek worden gepresenteerd tijdens een Europees symposium op 24 en 25 oktober 2019 in Maastricht.

Meer informatie

Voor meer informatie, bel de afdeling Voorlichting & Communicatie van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Amsterdam, telefoonnummer: 088-3611440, of stuur een e-mail- U verlaat Rechtspraak.nl.