Onderzoek doen naar de rechtspraak

De Rechtspraak erkent de waarde van wetenschappelijk onderzoek, en verleent waar dat kan graag medewerking. Onze eigen kernwaarden zijn ook belangrijk in deelname aan wetenschappelijk onderzoek: onafhankelijkheid, toegankelijkheid en betrouwbaarheid. Onderzoek waaraan wij onze medewerking verlenen, behoort aan te sluiten bij deze kernwaarden. Daarnaast dient het onderzoek een wetenschappelijk belang te hebben en dienen de erkende ethische normen voor wetenschappelijk onderzoek in acht worden genomen. Daarmee dragen we bij aan het bredere maatschappelijk belang.

De Rechtspraak onderscheidt drie typen onderzoek:

• uitgevoerd door onderzoeksinstituten en promovendi bij meerdere gerechten of in samenwerking met gremia van de rechtspraak zoals een LOV of expertgroep: hiervoor dienen onderzoekers een aanvraag in te dienen bij het cluster extern onderzoek van de Raad voor de rechtspraak;
• uitgevoerd op één rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. of gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven.: hiervoor geldt dat onderzoekers het betreffende gerecht direct kunnen benaderen.
• Uitgevoerd door studenten: hiervoor geldt dat studenten een rechtbank of gerechtshof direct kunnen benaderen.

Aanvraagprocedure

De Rechtspraak krijgt ieder jaar veel onderzoeksvoorstellen binnen. Om zo goed mogelijk te kunnen helpen bij de uitvoering van het onderzoek, kost de beoordeling tijd. Ieder voorstel wordt afzonderlijk getoetst. Voorstellen dienen ruim voor aanvang van het onderzoek ingediend te worden.

Een aanvraag indienen?

Gebruik daarvoor het formulier 'Aanvraagformulier voor toetsingsprocedure' (pdf, 597 KB) en e-mail het naar extern.onderzoek.rvdr@rechtspraak.nl.

Hoe verloopt een aanvraag?

De procedure voor medewerking door de Rechtspraak bestaat uit twee fasen. In de eerste fase beoordeelt de Raad voor de Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen. bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen. Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen.rechtspraakRaad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen.Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen.Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen. de opzet, methode en relevantie van het onderzoek zoals in het formulier (pdf, 597 KB) beschreven. In de tweede fase wordt het formulier, vergezeld van advies, voorgelegd aan het desbetreffende Landelijke Overleg Vakinhoud (LOV).

Gezien het grote aantal verzoeken dat binnenkomt voor de sector straf worden nieuwe aanvragen op een vast aantal momenten besproken. Voor 2026 zijn de vergaderingen gepland op 23 februari, 28 april, 13 juli, 12 oktober en 7 december. 

Om de aanvragen in de eerste fase goed te kunnen beoordelen en met de onderzoekers af te stemmen dienen de stukken uiterlijk 1 maand voor de vergadering binnen te zijn maar indien mogelijk eerder.

Criteria

De Raad beoordeelt ieder formulier (pdf, 597 KB) zorgvuldig. Onderzoeken waaraan de Rechtspraak deelneemt, moeten aansluiten bij onze kernwaarden. We toetsen daarom de volgende criteria:

• (Methodologische) kwaliteit
• Maatschappelijke relevantie
• Belang voor de rechtspraak
• (Tijds-)belasting voor de Rechtspraak
  

Om de aanvraag voor medewerking van de Rechtspraak aan uw onderzoek goed te kunnen beoordelen, is het belangrijk precies te weten welke informatie u vraagt. Wij verzoeken u daarom het formulier goed en volledig in te vullen. Onduidelijke en onvolledige aanvragen kunnen de procedure vertragen. Bij de bevestiging van uw aanvraag ontvangt u een onderzoeknummer, graag het nummer van het onderzoek vermelden bij alle toekomstige correspondentie met de Rechtspraak.

Gegevensbescherming

Het uitvoeren van een Data Protection Impact Assessment (DPIA) kan noodzakelijk zijn voorafgaand aan het onderzoek om te bepalen welke technische en organisatorische maatregelen genomen moeten worden. Dit volgt uit onder meer de Algemene Verordening Gegevensbescherming, de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en de richtlijnen van de Autoriteit Persoonsgegevens. Gaat u ten behoeve van het onderzoek gegevens verwerken die (indirect) herleidbaar zijn tot personen? Dan verzoeken wij u een DPIA te voegen bij het indienen van uw aanvraag. Hiervoor kunt u het Model DPIA Rijksdienst hanteren zoals te vinden is op de website van de Rijksoverheid

Toestemming

Ben je student en wil je onderzoek doen naar de rechtspraak? Dan heb je toestemming nodig. Voor kwalitatief onderzoek doe je een aanvraag bij de rechtbank of gerechtshof. Voor cijfers over de Rechtspraak, neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum 088 361 61 61.

Aanvraag kwalitatief onderzoek bij:

• Rechtbank Rotterdam - Studentenverzoek
• Rechtbank Den Haag - Studentenverzoek
• Rechtbank Gelderland - Studentenverzoek
• Rechtbank Noord-Holland - Studentenverzoek
• Rechtbank Zeeland-West-Brabant (alleen mogelijk voor stagiairs)

Bij de andere rechtbanken, gerechtshoven en colleges:

Stel een e-mail op met hierin:

• het onderwerp van het onderzoek
• de opzet en onderzoeksmethoden
• de reden waarom je dit gerecht om medewerking vraagt
• de (tijds-)belasting die het onderzoek voor het gerecht met zich meebrengt
• de planning
• uw contactgegevens
• naam en contactgegevens van de begeleider
• de gerechten aan wie je nog meer medewerking vraagt

Stuur de e-mail naar de communicatieafdeling van het gerechtRechtsprekende instantie. Bijvoorbeeld: rechtbank, gerechtshof, Centrale Raad van Beroep, College van Beroep voor het bedrijfsleven, Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, Hoge Raad.. Contactgegevens instanties

Heeft u alleen cijfers nodig? Bijvoorbeeld over aantallen rechtszaken en doorlooptijden? Neem dan contact op met het Rechtspraak Servicecentrum 088 361 61 61. U dient dan wel aan te geven waar u de cijfers voor wilt gebruiken en welke andere bronnen u hebt geraadpleegd om eerst zelf te proberen om de cijfers te achterhalen.

De Rechtspraak zal nagaan of de cijfers zonder al te veel moeite aan u geleverd kunnen worden. U ontvangt daarover bericht.

Heeft u een algemene vraag over de Rechtspraak of kunt u het antwoord op uw vraag niet vinden? Neem dan contact op met het Rechtspraak Servicecentrum:

Bereikbaarheid telefonie

Telefoon: 088 361 61 61
Maandag t/m donderdag: 08:00-20:00 uur
Vrijdag: 08:00-17:30 uur

Bereikbaarheid WhatsApp

WhatsApp: 06 46 27 58 07
Maandag t/m vrijdag: 09:00-17:30 uur