Nieuws Raad voor de rechtspraak

Alle zittingen van rechtszaken die gepland staan op dinsdag 17 juni gaan door, tenzij het gerecht dat de zaak behandelt de betrokken partijen anders informeert.

De rechtbanken (afdeling civiel) nemen maatregelen om onnodig lange processtukken tegen te gaan. In navolging van de gerechtshoven is in drie landelijke procesreglementen, die per 1 juli 2025 in werking treden, een regeling opgenomen over de omvang van processtukken in civiele zaken bij de rechter in eerste aanleg. 

Het Europees netwerk van Raden voor de rechtspraak (ENCJ) heeft vrijdag de Verklaring van Riga aangenomen. Hierin worden gebieden benoemd waar zich volgens de ENCJ bedreigingen voor de rechtsstaat voordoen. Denk aan politieke verschuivingen, maatschappelijke veranderingen, wijzigingen in het medialandschap of de gevolgen van digitale ontwikkelingen. Ook presenteerde het netwerk de uitkomst van de 'Survey on independence', een enquête onder Europese rechters over hun onafhankelijkheid.

Met het vaststellen van een rechtspraakstrategie voor artificiële intelligentie (AI) is onlangs het landelijk programma AI bij de Rechtspraak van start gegaan. De Rechtspraak ziet het belang om mee te gaan in de ontwikkelingen van artificiële intelligentie en ziet veel toegevoegde waarde in het gebruik van AI. Tegelijkertijd erkent de Rechtspraak de potentiële bedreigingen die AI kan hebben op haar kernwaarden onafhankelijkheid, onpartijdigheid, deskundigheid en integriteit. AI zal effect hebben op hoe de Rechtspraak werkt, het rechtspreken en het toezichthouden.

De Raad voor de rechtspraak juicht invoering van de elektronische detentie als zelfstandige hoofdstraf toe. Dat schrijft de Raad – na overleg met de gerechten – in een advies over het initiatiefwetsvoorstel 'Slimmer straffen'. Het voorstel geeft rechters de mogelijkheid om te kiezen voor elektronische detentie in plaats van een korte gevangenisstraf, taakstraf of boete. Zij zijn daarmee nog beter in staat om maatwerk te leveren.