Vier vragen over de stille bewindvoerder
Wat is een ‘stille bewindvoerder’?
Als een bedrijf in ernstige financiële moeilijkheden verkeert, kan het de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. vragen welke advocaat curator wordt, mocht het bedrijf failliet gaan. Die persoon kan, vooruitlopend op het eventuele faillissement, al aan de slag gaan en wordt dan een ‘stille bewindvoerderPersoon die door de rechter is aangesteld om de geldzaken en het bezit van een ander te beheren, die hier (tijdelijk) zelf niet (meer) goed toe in staat is.’ genoemd. ‘Stil’ omdat zijn aanwijzing niet publiekelijk bekend wordt gemaakt, terwijl dat bij de benoeming van een bewindvoerder bij surseance van betalingDoor de rechter verleende opschorting van betalingsverplichtingen. of van een curator bij een faillissement wel gebeurt. De stille bewindvoerder wordt ook wel ‘beoogd curator’ genoemd.
De rechtbank wijst niet alleen een stille bewindvoerder of beoogde curatorEen curator is iemand die door de rechter is aangewezen om geldzaken en andere belangrijke zaken (zoals zorg en wonen) te regelen voor iemand die dat zelf niet kan. aan: zij noemt ook de naam van de rechter die bij een eventueel faillissement als rechter-commissaris toezicht zal houden. Die persoon heet de ‘stille rechter-commissaris’ of 'beoogde rechter-commissaris’.
Wat is de taak van de stille bewindvoerder?
De inschakeling van de stille bewindvoerder heeft als doel om de schade bij klanten, werknemers en schuldeisers als gevolg van een eventueel faillissement zoveel mogelijk te beperken. Hij laat zich door de ondernemer informeren over wat hem te wachten staat in het geval van een faillissement. Verder kan de stille bewindvoerder antwoord geven op vragen van de ondernemer. Deze vragen kunnen bijvoorbeeld gaan over de mogelijkheden van een doorstart (na faillissement). De stille bewindvoerder heeft geen formele taken of bevoegdheden. De gedachte is dat de stille bewindvoerder, als hij eenmaal bij het faillissement tot curator is benoemd, met deze voorbereide doorstart sneller kan instemmen. De rechter-commissaris (die als stille rechter-commissaris ook al van de doorstart kennis heeft genomen) kan de doorstart sneller goedkeuren. Zo’n voorbereide doorstart wordt in het Engels een ‘pre-packaged deal' genoemd, of kortweg een 'pre-pack’. Die term wordt in Nederland gebruikt om de periode van stille bewindvoering vóór faillissement aan te duiden.
Wat zegt de wet over de stille bewindvoerder?
Op dit moment heeft de ‘stille bewindvoering’ geen wettelijke grondslag. Wel heeft de regering een wetsvoorstel ingediend (Wetsvoorstel continuïteit ondernemingen I) om hierin verandering te brengen. Dit wetsvoorstel ligt momenteel bij de Raad van StateHoogste adviescollege van de staat dat adviseert over alle wetsontwerpen en algemene maatregelen van bestuur; de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beslist in hoogste instantie in geschillen over besluiten van overheidsorganen. voor advies, waarna de parlementaire behandeling volgt. De Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen. heeft in februari 2014 al positief op het wetsvoorstel geadviseerd, met dien verstande dat hij wel enkele aanbevelingen heeft gedaan tot verbetering van het wetsvoorstel.
Kan een rechtbank zonder wettelijke basis een stille bewindvoerder aanwijzen?
In Nederland zijn er elf rechtbanken. Acht rechtbanken wijzen stille bewindvoerders (en stille rechters-commissarissen) aan wanneer bedrijven daarvoor in aanmerking komen. De ondernemer die om een stille bewindvoerder vraagt, moet bijvoorbeeld kunnen aantonen dat stille bewindvoering helpt om de waarde van het bedrijf of werkgelegenheid te behouden. Deze rechtbanken vinden het economische belang zo groot dat zij alvast vooruit lopen op de voorgestelde wetgeving. De rechtbanken Midden-Nederland, Limburg en Overijssel wijzen vanwege het ontbreken van een wettelijke basis nog geen stille bewindvoerders aan. Deze rechtbanken zijn dus niet ‘tegen’ stille bewindvoering, maar tegen toepassing daarvan vooruitlopend op de wettelijke regeling. Als een stille bewindvoerder wordt aangewezen, is dat altijd op verzoek van de vennootschap in financiële nood. De rechtbank maakt bij een aanwijzing1. Voorschrift hoe het Openbaar Ministerie zijn taak moet vervullen. Er is bijvoorbeeld een aanwijzing over de rol van een officier van justitie bij risicowedstrijden in het betaald voetbal. 2. Officieel bevel van de minister van Justitie aan het Openbaar Ministerie om een zaak op een bepaalde manier af te handelen. gebruik van de zogenoemde curatorenlijst, een door de rechtbank opgestelde lijst van gespecialiseerde advocaten die benoembaar zijn in surseances van betaling en faillissementen.