Programma 'Meer én verantwoord publiceren' rechterlijke uitspraken van start

De Rechtspraak is onlangs gestart met een nieuw programma om in de toekomst te komen tot een werkwijze waarbij het overgrote deel van alle uitspraken wordt gepubliceerd op het internet. In dit programma, Meer én verantwoord publiceren genaamd, wordt de openbaarheid van de rechtspraak voor de toekomst versterkt. Een forse ambitie die grote uitdagingen kent. Maar die weergeeft dat de Rechtspraak transparant wil zijn en aanspreekbaar op haar werk.

Het nieuwe programma gaat er stapsgewijs voor zorgen dat de publicatie van een uitspraak op rechtspraak.nl het uitgangspunt wordt, waarvan alleen bij zwaarwegende redenen wordt afgeweken (publiceren, tenzij). Om deze ambitie te verwezenlijken heeft de Rechtspraak het programma ‘Meer én verantwoord publiceren’ ingericht. Dat stelt zich ten doel om de komende jaren belangrijke stappen te zetten op weg naar een situatie over pakweg 10 jaar waarin in principe alle uitspraken worden gepubliceerd.

Huidige situatie en uitdagingen

Vandaag de dag wordt zo’n 4% van alle uitspraken op rechtspraak.nl gepubliceerd. Dat zijn vooral de ‘juridisch relevante’ uitspraken. De laatste jaren is de maatschappelijke interesse voor rechterlijke uitspraken echter veel groter en breder geworden. Er is naast belangstelling voor de ‘juridisch relevante’ uitspraken, vooral in de wetenschap, de journalistiek en de wereld van 'legal tech' interesse voor ‘alle’ andere uitspraken. De grootste uitdaging bij het online publiceren hiervan is het vinden van een balans tussen de openbaarheid van de rechtspraak aan de ene kant en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen aan de andere kant.

Wettelijke grondslag van belang

Daarnaast is het creëren van een wettelijke grondslag hiervoor zeer belangrijk. Een wet zorgt voor duidelijkheid rond de openbaarheid in dit digitale tijdperk. Het geeft legitimatie aan het voornemen meer uitspraken te publiceren en voorkomt dat de Rechtspraak zelf bepaalt in welke mate zij gecontroleerd kan worden door de burger. Een kritische noot die nu vaak geplaatst wordt bij de huidige selectiecriteria. Verder geeft een wettelijke regeling duidelijkheid over en onderbouwing voor de werkwijze die geldt voor publicatie op rechtspraak.nl.

Meer over het volledig publiceren van alle uitspraken is te lezen in het NJB- artikel ‘Meer en verantwoord publiceren van gerechtelijke uitspraken’.