Coronaspoedwet in werking getreden

Videoverbinding of telefoon

De spoedwet regelt onder andere dat de Rechtspraak in meer gevallen elektronische communicatiemiddelen kan inzetten, zodat advocaten en procespartijen niet fysiek aanwezig hoeven te zijn in de rechtszaal maar zaken toch zoveel mogelijk kunnen worden behandeld. Voor civiele en bestuursrechtelijke zaken maakt de spoedwet mogelijk - met terugwerkende kracht vanaf 16 maart -  dat de mondelinge behandeling plaatsvindt via een videoverbinding of, als het echt niet anders kan, per telefoon. De rechter bepaalt de wijze van behandeling, waar mogelijk na overleg met betrokkenen.

Kantonzaken

Wie voor de kantonrechterDe kantonrechter behandelt zowel civiele zaken als strafzaken. Het is een alleensprekende rechter die zaken als overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en zaken onder de € 25.000,- behandelt. Vroeger was het kantongerecht een apart gerecht naast de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. De kantongerechten zijn opgegaan in de rechtbanken. De term 'kantonrechter' is blijven bestaan. wordt gedaagd hoeft niet naar de rechtszaal te komen, maar kan per brief, e-mail of telefonisch aangeven dat hij wil opkomen tegen de dagvaarding. Dat staat in een brief die met de dagvaarding wordt meegestuurd. Daarin wordt duidelijk uitgelegd hoe de gedaagde contact kan opnemen met het gerecht.

Strafzaken

Voor strafzaken geldt dat de bestaande mogelijkheid om mensen te horen, verhoren of ondervragen via een videoverbinding tijdelijk wordt verruimd; hiervoor kan ook gebruik worden gemaakt van (groeps)telefonie. Gaat het om beslissingen over vrijheidsbeneming, zoals voorgeleidingVerhoor van de verdachte door de officier van justitie om vast te stellen of het Openbaar Ministerie de rechter moet vragen om de verdachte in voorlopige hechtenis te nemen. voor de rechter-commissaris in verband met inbewaringstelling1. In het strafrecht: voorlopige hechtenis in opdracht van de rechter-commissaris; 2. In het vreemdelingenrecht: opsluiting van iemand die niet over geldige verblijfspapieren beschikt; 3. In het kader van de Wet Bijzondere Opneming Psychiatrische Ziekenhuizen: gedwongen opname in een psychiatrische inrichting van iemand die psychisch gestoord is en een gevaar vormt voor zichzelf of zijn omgeving. 4. In het kader van de Wet zorg en dwang (Wzd): onvrijwillige opname in een zorginstelling van iemand die een verstandelijke beperking of een psychogeriatrische aandoening heeft, waarbij sprake is van direct gevaar (ernstig nadeel) voor de betrokkene zelf of zijn omgeving. of een zitting over een vordering tot gevangenhouding of gevangenneming, dan moeten rechter en verdachte elkaar kunnen zien en mag alleen in uiterste noodzaak worden uitgeweken naar de telefoon.
De wet biedt ook een tijdelijke voorziening om fysieke zittingen in strafrechtelijke procedures te vervangen door een mondelinge behandeling via de telefoon, maar dat geldt niet voor de inhoudelijke behandeling van de strafzaak (in verband met het belang van openbaarheid) of wanneer gevangenneming of –houding aan de orde is.