Verhalen voor professionals: Digitaal toegankelijk

• Actueel
  
• Tijdig en voorspelbaar
  
• Maatschappelijk effectief
  
• Digitaal toegankelijk
  

De Rechtspraak is toegankelijk voor iedereen. Digitalisering is een van de manieren om toegang tot de rechter laagdrempelig en eenvoudig te maken.

Hoe staat het met de digitalisering van de rechtspraak? Wat betekent digitaal werken voor advocaten (en hun cliënten) en andere professionals?

Vanaf 6 mei 2024 kunnen advocaten via Mijn Rechtspraak bij elke rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. digitaal procederen in kort gedingProcedure om in een spoedeisende civiele zaak snel een beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak. Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor te leggen (de 'bodemprocedure'). handel en familie. Sinds 16 oktober 2023 kan dat al bij de rechtbank Rotterdam. Jeanne Post, senior procesondersteuner bij advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek, was de eerste die digitaal een kort geding indiende.

Sinds 5 februari 2024 is digitaal procederen in gemeenschappelijke echtscheidingsverzoeken bij alle rechtbanken mogelijk. ‘Het scheelt zoveel print- en kopieerwerk en posthandelingen. En je hebt direct een bevestiging dat de rechtbank het verzoek heeft ontvangen.’, vertelt advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. en mediator Joan Snikkenburg.

De mogelijkheid voor professionals om digitaal te procederen in belastingzaken is stapsgewijs uitgebreid. Inmiddels is dat mogelijk voor alle soorten belastingzaken en zowel in beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. als in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter..

Lokale belastingzaken

Sinds begin december 2023 procedeert het gemeentelijk belastingkantoor Twente digitaal via het webportaal Mijn Rechtspraak. Juristen Dirk Prook en Marit Boschman zijn er blij mee, zeker nu ze momenteel veel WOZ-beroepschriften te behandelen hebben.

Dirk Prook en Marit Boschman over digitaal beroep lokale belastingen

Rijksbelastingzaken

In maart 2022 was Arnhem-Leeuwarden het eerste gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. waar digitaal hoger beroep in rijksbelastingzaken mogelijk werd. André Kuijper, manager Taks en procesvoering Ernst & Young (EY), vertelt over de ervaring die hij er toen mee had.

André Kuijper over digitaal hoger beroep rijksbelastingen

Door de inzet van kunstmatige intelligentie wordt de uitvoerende macht steeds efficiënter. Tegelijkertijd loopt de rechterlijke machtRechters en officieren van justitie. De rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord. achter bij deze digitalisering.

Reijer Passchier, universitair docent staatsrecht bij de Open Universiteit en de Universiteit Leiden, schreef het boek Artificiële intelligentie en de rechtstaat. Hij vertelt over de verschuivende machtsverhoudingen binnen de trias politica.

In hoeverre moet een rechter zélf ICT-kennis hebben en welke experts kan de rechter vertrouwen om een oordeel te vellen? Cyber-expert Chris van ’t Hof en onderzoeksjournalist Brenno de Winter gaan erover in gesprek.

Chris van ’t Hof (links) en Brenno de Winter