Onteigening

• Inleiding
• Procedure
• Kosten
  

Onteigening betekent dat de overheid uw eigendom gedwongen kan ontnemen. Dat kan alleen in het algemeen belang, bijvoorbeeld voor de aanlegDe rechterlijke instantie waar de behandeling van een zaak plaatsvindt. De rechtbank is de eerste aanleg, het gerechtshof de tweede aanleg oftewel de hoger-beroepsinstantie (of de Centrale Raad van Beroep, College van Beroep voor het bedrijfsleven of de Afdeling bestuur van de Raad van State). van een weg, brug, spoorweg of waterweg en als grondeigenaar heeft u recht op schadeloosstelling.

Wijziging onteigeningsprocedure per 1 januari 2024

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden en daarmee is de onteigeningsprocedure gewijzigd. De belangrijkste wijziging is dat de overheidsinstantie (bestuursorgaanEen bestuursorgaan is een organisatie die een overheidstaak uitvoert.) het besluit tot onteigening neemt (de onteigeningsbeschikking), de bestuursrechter de onteigeningsbeschikking moet goedkeuren (in de bestuursrechtelijke bekrachtigingsprocedure) en de civiele rechter de schadevergoeding vaststelt (in de civielrechtelijke schadeloosstellingsprocedure).

Verzoeken om onteigening die uiterlijk voor 1 januari 2024 zijn ingediend bij de regering (de Kroon) worden nog behandeld volgens de Onteigeningswet.

De Omgevingswet maakt onderscheid tussen de bekrachtigings- en schadeloosstellingsprocedure en de eigendomsoverdracht.

1. Bekrachtigingsprocedure bij de bestuursrechter

De overheidsinstantie dient bij de bestuursrechter een verzoek in om goedkeuring (bekrachtiging) van het besluit tot onteigening (de onteigeningsbeschikking).

Wat kunt u nu doen?

Bent u het gedeeltelijk of helemaal niet eens met de onteigeningsbeschikking, dan kunt u dit laten weten aan de bestuursrechter.
Reageren bij de bestuursrechter

2. Schadeloosstellingsprocedure bij de civiele rechter

De onteigenaar (meestal de overheid) vraagt aan de civiele rechter om schadeloosstelling vast te stellen. U krijgt hierover bericht.

Wat kunt u nu doen?

U kunt aan de rechter uw reactie laten weten.
Reageren bij de civiele rechter

3. Overdracht van de eigendom

De onteigenaar is pas eigenaar van de grond als de notaris de onteigeningsakte in de openbare registersDoor de overheid bijgehouden registers zoals het faillissementsregister en het huwelijksgoederenregister. Deze zijn door iedereen in te zien. heeft ingeschreven

Heeft de overheidsinstantie op 31 december 2023 of eerder een verzoek om onteigening ingediend bij de regering (de Kroon)? Dan geldt de Onteigeningswet (ook als de onteigeningsprocedure doorloopt in 2024 of daarna).

De onteigeningsprocedure volgens de Onteigeningswet bestaat uit 2 delen:

1. Administratieve procedure

De overheidsinstantie vraagt aan de regering om een onteigeningsbesluit te nemen. Het ontwerp van dit besluit ligt 6 weken ter inzage binnen de gemeente.

Wat kunt u nu doen?

U mag als eigenaar uw mening geven over het ontwerpbesluit. Andere belanghebbenden, zoals huurders en pachters, mogen dat ook. Uiterlijk 6 maanden later volgt het onteigeningsbesluit (Koninklijk Besluit).

2. Onteigeningsprocedure bij de civiele rechter

De overheidsinstantie stuurt u een dagvaardingOproep om voor de rechter te verschijnen.. In de dagvaarding staat onder meer de oproep om bij de civiele rechter te komen, wat de overheidsinstantie wil onteigenen en welke schadevergoeding de overheidsinstantie u aanbiedt.

Wat kunt u nu doen?

U kunt aan de rechter uw reactie laten weten. U bent verplicht om een advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. in te schakelen.
Reageren bij de civiele rechter (dagvaardingsprocedure Onteigeningswet)

De Rechtspraak geeft geen juridisch advies. Rechters en anderen bij de Rechtspraak zijn onpartijdig en mogen daarom geen advies geven. Wilt u hulp met uw situatie, documenten, of iemand die het woord voor u doet tijdens een zitting? Dan heeft u een advocaat of juridisch adviseur nodig.