De procedure om een gezagsbeslissing aan de rechter te vragen, heet ook wel de ‘geschillenregeling over de uitoefening van het gezamenlijk gezag’.
Voorbeelden van meningsverschillen tussen ouders
Heeft u samen met de andere ouder het gezag over uw kind (gezamenlijk gezagHet recht en de plicht van een persoon (meestal een ouder) om een kind jonger dan 18 jaar op te voeden en te verzorgen en belangrijke beslissingen te nemen over het kind. Een of twee personen kunnen het gezag hebben.)? Dan kan het gebeuren dat u van mening verschilt. Bijvoorbeeld over een belangrijke beslissing of een regeling over de verzorging en opvoeding van uw kind. Dit heet een gezagsgeschil.
Een te nemen beslissing over uw kind
Bijvoorbeeld over:
- de keuze van de school
- een medische behandeling
- een verhuizing van het kind met één van de ouders
Een af te spreken regeling (na een scheiding)
Bijvoorbeeld over:
- de zorgregeling: de verdeling van de verzorging en opvoeding
- het adres waar uw kind staat ingeschreven (de hoofdverblijfplaats)
- de informatie- en consultatieregeling: de manier waarop de ouders elkaar informeren en om elkaars mening vragen
Ook twee voogden die de gezamenlijke voogdij uitoefenen kunnen gebruik maken van de geschillenregeling. Waar u ‘ouders’ leest, kun u ook ‘voogden’ lezen.
Eerst hulp zoeken
Als u er samen niet uitkomt, kunt u hulp zoeken.
- Een mediator kan helpen bij het vinden van een gezamenlijke oplossing.
- Er is ook speciale hulpverlening voor ouders, voor het verbeteren van het overleg. U kunt aan uw huisarts, de gemeente of het Centrum voor Jeugd en Gezin vragen of zij u kunnen doorsturen naar hulpverlening.
Toch beslissing van de rechter nodig?
Komt u er ook met hulp niet uit? Dan kunt u de rechter vragen om een beslissing te nemen. U kunt dan onderstaande procedure beginnen bij de rechter.
De procedure bestaat uit de volgende stappen
1. Start procedure
Indienen verzoek
De procedure start als uw advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. een verzoekschriftEen verzoekschrift is een document waarmee u de procedure start en waarin u de rechter vraagt om iets te beslissen. Het verzoekschrift moet aan bepaalde eisen voldoen. indient bij de rechtbank. U bent de verzoeker in de procedure. Voor het starten van deze procedure is een advocaat verplicht.
Uw advocaat zet in het verzoekschrift waarover u als ouder een beslissing van de rechter wilt. Bijvoorbeeld over de zorgregeling of de keuze van de school.
Uw advocaat legt in het verzoekschrift ook uit wat volgens u de beste beslissing is en stuurt bewijsstukken mee die uw verhaal onderbouwen.
De rechtbank informeert de andere ouder en stuurt oproepen voor de zitting
De andere ouder is belanghebbendeIemand die betrokken is bij een besluit of geschil en daar (rechtstreeks) belang bij heeft. in de procedure. Soms zijn er nog meer belanghebbenden. De rechter informeert de belanghebbende(n) over het verzoek en roept hen op voor een zitting. De zitting vindt plaats binnen 6 weken na ontvangst van het verzoekschrift. Vaak nodigt de rechter de Raad voor de KinderbeschermingOrgaan van het ministerie van Justitie en Veiligheid, gevestigd in elke arrondissementshoofdplaats. De raad behartigt de belangen van minderjarigen die dat nodig hebben en adviseert de kinderrechter bijvoorbeeld bij verzoeken om ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing. De raad heeft een adviserende rol of treedt op als procespartij in zaken over gezag, omgang, ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing. uit om advies te geven. Soms nodigt de rechter ook een informant uit.
2. Reactie op het verzoek
De rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. verstuurt het verzoekschrift en de uitnodiging voor de zitting aan de andere ouder en andere belanghebbende(n), als deze er zijn. Zij kunnen reageren.
Heeft u een verzoekschrift van de rechtbank ontvangen? Dan kunt u drie dingen doen:
U bent het niet eens en gaat in verweer
Bent u het niet eens met het verzoek van de andere ouder? Dan kunt u reageren op het verzoek. Dit heet in verweerDe verdediging tegen vorderingen van de eiser of tegen de verzoeken van de verzoeker in een gerechtelijke procedure. gaan.
Schriftelijk verweer
U kunt een verweerschriftEen document met daarin een reactie op een verzoekschrift. Het verweerschrift moet aan bepaalde eisen voldoen. indienen bij de rechter. Hiervoor heeft u een advocaat nodig (zie pagina Juridisch advies). De advocaat schrijft een verweerschrift waarin duidelijk staat waarom u het niet eens bent met het verzoek. U bent de verweerderIn civiel of bestuursrecht: de tegenpartij van de verzoeker of eiser. in de procedure.
In het verweerschrift kunt u ook zelf verzoeken opnemen (zelfstandige verzoeken). De rechtbank kan de andere partij dan de mogelijkheid geven om hierop te reageren.
Voorbeeld
Twee ouders zijn gescheiden en hebben gezamenlijk het gezag over hun dochter Floor. De ouders wonen allebei in Den Haag. Floor verblijft de ene helft van de week bij haar vader en de andere helft van de week bij haar moeder. De moeder wil graag met Floor verhuizen naar Rotterdam, om daar te gaan samenwonen met haar nieuwe partner.
De vader is het daar niet mee eens. De moeder verzoekt de rechter om vervangende toestemming. De vader voert verweer en zet in zijn verweerschrift een zelfstandig verzoek om de zorgregeling te wijzigen.
Mondeling verweer
U kunt (ook) mondeling verweer voeren. Tijdens de zitting stelt de rechter vragen die u kunt beantwoorden. U kunt een advocaat vragen om u te helpen tijdens de zitting, maar het hoeft niet (zie pagina Juridisch advies).
U wilt geen verweer voeren en laat dit weten aan de rechter
Wilt u geen verweer voeren? Dan kunt u dit met een zogenoemde referteverklaring aan de rechter laten weten. U kunt hiermee de procedure versnellen. Met een referteverklaring geeft u aan dat u:
- het verzoek heeft ontvangen,
- geen verweerschrift indient, en
- behandeling op een zitting niet nodig vindt.
Voor een referteverklaring heeft u een advocaat nodig. De advocaat kan voor u de verklaring maken en indienen.
U kunt ook tijdens de zitting laten weten dat u het eens bent.
U reageert niet
Reageert u helemaal niet en verschijnt u niet op de zitting? Dan beoordeelt de rechter het verzoek zonder uw mening te weten. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over het gezag toegestuurd.
3. Kindgesprek
De rechtbank roept kinderen vanaf 8 jaar via een brief op voor een kindgesprek. Het gesprek is informeel en duurt ongeveer 20 minuten. De kinderen zijn niet verplicht om naar het gesprek te komen. Ze kunnen ook een brief schrijven of niets doen.
4. Zitting
Tijdens de zitting kunnen de partijen vertellen wat ze vinden van het verzoek. Ook stelt de rechter vragen en onderzoekt hij of partijen afspraken kunnen maken.
Niet openbaar
De zitting is niet openbaar. Dat betekent dat de rechtbank bepaalt wie aanwezig mogen zijn. Belanghebbenden krijgen een oproep voor de zitting. Vaak is ook een medewerker van de Raad voor de Kinderbescherming aanwezig om advies te geven. En soms een informant.
Mediation
De rechter kan voorstellen om via mediationAlternatieve methode om geschillen buiten de rechter om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschilbeslechting genoemd. tot afspraken te komen. Bij mediation lossen partijen samen hun meningsverschil op, met hulp van een mediator. De rechtbank kan partijen verwijzen naar een mediator.
Meer informatie over mediation
Uniforme Hulpaanbod
Heeft u een meningsverschil met uw ex-partner over uw kind(eren)? Dan kunt u gebruik maken van hulpverlening. Tijdens de zitting kan de rechter het Uniforme Hulpaanbod (UHA) met u bespreken.
5. Uitspraak
De rechter doet meestal binnen 4 weken na de zitting schriftelijk uitspraak. De uitspraak (beschikking1. In het bestuursrecht: Een beslissing van een overheidsorgaan in een concreet geval, bijvoorbeeld het verlenen van een bouwvergunning. 2. In het civiele recht: een rechterlijke uitspraak in een procedure die begint met een verzoekschrift. Een uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding, heet een vonnis.) ontvangt u bij een brief via uw advocaat, of thuis als u geen advocaat heeft.
De rechter kan ook een tussenuitspraakUitspraak waarbij de rechter geen eindbeslissing geeft, maar bijvoorbeeld een bewijsopdracht of onderzoek beveelt waarvan de beslissing van de zaak afhankelijk kan zijn (Ook wel interlocutoir vonnis genoemd). doen. Dit is een uitspraak waarbij de rechter nog geen eindbeslissing geeft, maar bijvoorbeeld eerst een onderzoek wil of een tijdelijke beslissing neemt.
Bent u uit elkaar, hebt u samen met de andere ouder gezag en heeft u samen geen ouderschapsplanHet ouderschapsplan is een document (overeenkomst) met afspraken over de verzorging en opvoeding van uw minderjarige kind(eren). Er staan in ieder geval afspraken in over de verdeling van de zorg, de verdeling van de kosten en de manier waarop de ouders elkaar informeren en om elkaars mening vragen. U moet ook uw kind(eren) betrekken bij de afspraken, op een manier die aansluit bij de leeftijd van uw kind(eren).? Dan zal de rechter als tijdelijke beslissing u de opdracht geven eerst een ouderschapsplan op te stellen. De rechter kan besluiten om die opdracht niet te geven als hij dat in het belang van uw kind vindt.
In de tussenuitspraak staat hoe de procedure verdergaat.
6. Hoger beroep
Bent u het niet eens met de einduitspraak van de rechter? Dan kunt u naar een hogere rechter gaan die de zaak opnieuw behandelt (hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter.). U heeft daar 3 maanden de tijd voor. In de uitspraak staat wanneer die 3 maanden ingaan. Ook de andere partij(en) kunnen in hoger beroep gaan.
Kosten procedure
U betaalt de kosten voor de behandeling van uw zaak door de rechter: griffierechten. Daarnaast betaalt u voor een advocaat.
Doorlooptijd
De procedure duurt minimaal 6 weken tot meer dan 1 jaar, afhankelijk van de complexiteit van de zaak.