Inhoud
- Inleiding
- Procedures
- Kosten
- Veelgestelde vragen
Wie is erfgenaam?
De wettelijke erfrechtregels in het Burgerlijk Wetboek bepalen wie een nalatenschap erft. Het kan zijn dat de overledene in een testament andere wensen heeft laten vastleggen. Via het Centraal Testamentenregister (CTR) (notaris.nl) in Den Haag kunt u achterhalen of dit zo is. En zo ja, bij welke notaris.
Meer informatie over de afwikkeling van een erfenis:
Snel naar:
Voor erfgenamen
- handleiding erfrechtprocedures kantonrechter (pdf, 1 MB) (Versie 10.0, september 2024)
- richtlijnen vereffening nalatenschappen (pdf, 554 KB) (Versie 4.0, september 2024)
- formulier boedelbeschrijving erfrecht (pdf, 1 MB)
- informatieblad beneficiaire aanvaarding
Registers
Wat kan een erfgenaam doen met een erfenis?
Bent u erfgenaam, dan kunt u het volgende doen met een erfenis:
Zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen
U regelt dit via de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt.. U heeft geen advocaat nodig.
Verdelen als u er onderling niet uitkomt
Als u er onderling niet uitkomt over het verdelen van een erfenis, kunt u de rechter vragen om een oordeel. Dit is een procedure bij de civiele rechter. U bent verplicht een advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. in te schakelen.
Erfenis met spoed verdelen
Is er spoed bij het verdelen van de erfenis, dan kunt u een spoedprocedure starten bij de civiele rechter. U bent verplicht een advocaat in te schakelen.
Wie regelt de afwikkeling van de erfenis?
- een of meer erfgenamen
- een notaris (erfgenamen kunnen een notaris vragen voor hulp)
- een executeur (deze persoon wikkelt de erfenis af volgens het testament)
- een vereffenaar (dit is/zijn de erfgenamen wanneer er beneficiair is aanvaard, of een door de rechtbank benoemd persoon)
Benoemingscriteria vereffenaar
Benoemt de rechtbank een vereffenaar? Of meldt u zich aan bij de rechtbank om professioneel vereffenaar te worden? Dan gelden de volgende benoemingscriteria:
Opleiding
De voorgestelde vereffenaar:
- heeft een passende opleiding op hbo- of wo-niveau gevolgd, zoals bijvoorbeeld een financiële opleiding of een juridische opleiding.
- kan aantonen dat hij een relevante (specialisatie)opleiding of -cursus heeft gevolgd.
Meldplicht
De voorgestelde vereffenaar (persoonlijk of als rechtspersoon) laat de rechtbank weten of:
- hij tuchtrechtelijk is veroordeeld
- hij in staat van faillissement verkeert of heeft verkeerd
- op hem een schuldsaneringsregeling van toepassing is geweest
- op hem een surseance van betalingDoor de rechter verleende opschorting van betalingsverplichtingen. van toepassing is geweest
- voor hem een beschermingsmaatregel is uitgesproken (geweest), zoals curateleCuratele is een beschermingsmaatregel die kan worden uitgesproken door de rechter voor iemand van 18 jaar en ouder die (tijdelijk) zijn geld- en persoonlijke zaken niet goed zelf kan regelen en voor wie een bewind en/of mentorschap niet genoeg is. Dit kan door lichamelijke of geestelijke oorzaken of door een drank- of drugsverslaving. Een curator wordt benoemd door de rechter. of bewind
- hij onherroepelijkNiet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak is onherroepelijk als de rechtzoekende geen beroep of cassatie meer kan instellen, bijvoorbeeld omdat de termijn waarbinnen men beroep moet instellen verlopen is. De zaak is dan helemaal afgedaan. is veroordeeld wegens een misdrijf
Deze plicht blijft bestaan na benoeming van de vereffenaar.
Verzekeringsplicht
De voorgestelde vereffenaar is verzekerd voor beroepsaansprakelijkheid.
Aanvullende eisen
De rechtbank kan aanvullende eisen stellen om de geschiktheid van een vereffenaar te beoordelen. Denk aan het opvragen van documenten.
Wat is vereffening?
VereffeningVereffening is een wettelijke procedure, die regelt dat het positieve saldo van een nalatenschap zoveel mogelijk wordt gebruikt om de schulden van die nalatenschap mee te betalen. De wet bepaalt dat in de volgende 2 gevallen een erfenis door vereffening wordt afgewikkeld: 1) als iemand een erfenis beneficiair aanvaardt 2) als de rechtbank een vereffenaar benoemt (bijvoorbeeld omdat de afwikkeling van de erfenis niet soepel verloopt) is een wettelijke procedure, die regelt dat het positieve saldo van een nalatenschap zoveel mogelijk wordt gebruikt om de schulden van die nalatenschap mee te betalen.
De wet bepaalt dat in de volgende 2 gevallen een erfenis door vereffening wordt afgewikkeld:
- als iemand een erfenis beneficiair aanvaardt
- als de rechtbank een vereffenaar benoemt (bijvoorbeeld omdat de afwikkeling van de erfenis niet soepel verloopt)
Let op: als er een vereffening plaatsvindt, gelden de Richtlijnen Vereffening Nalatenschappen (pdf, 554 KB).
Vereffening en boedelbeschrijving
Onderdeel van de vereffening is dat er een boedelbeschrijving wordt opgemaakt. De boedelbeschrijving is een lijst van alle bezittingen en schulden die de persoon had op het moment dat hij overleed.
Formulier boedelbeschrijving erfrecht (pdf, 1 MB)
Schuldeisers van de overledene zien in de boedelbeschrijving of er een positief saldo is en of er bezittingen zijn die verkocht kunnen worden. Via het boedelregister kunnen schuldeisers opzoeken met wie ze contact moeten opnemen voor inzage in de boedelbeschrijving.
Financiële afwikkeling en erfbelasting
Wat zijn fiscale en andere financiële knelpunten bij een erfenis?
Lees meer over de belangrijkste struikelblokken (consumentenbond.nl).
Erfbelasting
Als u een erfenis krijgt, kan het zijn dat u erfbelasting moet betalen. Bent u het niet eens met de hoogte van de aanslag? Dan kunt u bezwaarProtest van een particulier of organisatie tegen bepaald overheidshandelen. aantekenen bij de Belastingdienst. Bent u het daarna niet eens met de uitkomst van de bezwaarprocedure? Dan kunt u beroep instellen bij de bestuursrechter.
Vraag en antwoord
Mag ik als erfgenaam enkele dierbare spullen uit het huis van de overledene meenemen?
Door dit te doen, loopt u het risico dat uw handelen wordt aangemerkt als een daad van zuivere aanvaarding en dat u dus aansprakelijk bent voor alle schulden uit de erfenis.
Dit kunt u voorkomen door de spullen die u meeneemt tijdelijk op te slaan en/of te bewaren en dus niet te verkopen of voor uzelf te houden.
Ik heb de erfenis verworpen. Kan ik terugkomen op deze beslissing?
Nee, dat is niet mogelijk. Een verklaring van verwerping kan niet worden terug gedraaid.
Ik wil een verdelingsprocedure starten. Kan ik een spoedprocedure voeren zonder de uitgebreide procedure?
Ja. Als u een spoedprocedure (kort gedingProcedure om in een spoedeisende civiele zaak snel een beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak. Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor te leggen (de 'bodemprocedure').) start, is het niet verplicht daarna ook de uitgebreide procedure te voeren. Maar dit is vaak wel nodig.
Juridisch advies
De Rechtspraak geeft geen juridisch advies. Rechters en anderen bij de Rechtspraak zijn onpartijdig en mogen daarom geen advies geven. Wilt u hulp met uw situatie, documenten, of iemand die het woord voor u doet tijdens een zitting? Dan heeft u een advocaat of juridisch adviseur nodig.
Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.